Libmonster ID: UZ-629
Author(s) of the publication: Н. ПЕТРОВ

Еще 15 - 20 лет назад внятно объяснить, что означает слово "джихад" могли только ученые-востоковеды. Наиболее распространенное толкование "джихада" было таким: это понятие из Корана, ассоциирующееся в основном со "священной войной" против иноземных захватчиков, пришедших из Европы на земли мусульман во время крестовых походов. С конца прошлого века слово "джихад" как бы само собой "открепилось" от Корана. "Джихадом" стали называть любое противоборство мусульман против любого другого "иноверного" (причем не обязательно христианского) сообщества.

В этом контексте название книги историка М. Ю. Крысина "Джихад: от Кашмира до Нью-Йорка" (ООО "Издательский дом "Вече", 2005 г., 480 с.) более или менее точно отражает существо вопроса. Вооруженное противостояние индусов и мусульман в начале прошлого века, спровоцированное англичанами при разделе южноазиатской части Британской империи, вполне можно рассматривать (по крайней мере, с позиции мусульман Британской Индии) как разновидность джихада.

Ценность работы М. Ю. Крысина в том, что он, в отличие от многих других современных исследователей, пытается, с одной стороны, проанализировать исторические корни джихада, но с другой - не углубляется слишком уж далеко в историю. Он ставит перед собой весьма сложную задачу: найти ту временную "точку отсчета", когда джихад стал приобретать современные черты - черты международного терроризма, и проследить его историю, начиная именно с этой точки.

В части 1-й книги, озаглавленной "От Кашмира до Египта", приводится множество эпизодов борьбы радикальных группировок мусульман - уже в первой половине XX в. их называли "исламистами" - против тех, кого они считали "иноверцами", причем не только в сугубо религиозном, но и в политическом плане. Индия первой столкнулась с крупномасштабным джихадом: мусульманские экстремисты были инициаторами резни в Пенджабе, Бенгалии, а затем в Кашмире. Затем исламский фундаментализм набрал силу в Пакистане.

Мощными стимуляторами идей джихада стали вторжение советских войск в Афганистан в 80-е гг., а также исламская революция в Иране. Радикалы от ислама получили в лице русских (в Афганистане) и американцев (в Иране) зримых и всем понятных врагов - с иным оттенком кожи, с иной верой, с иными нравственными установками и т. д. М. Ю. Крысин посвящает роли Афганистана в укреплении идей мирового джихада целый раздел - "Большая игра" в Афганистане", в котором автор рассказывает как американцы и открыто, и тайно поддерживали противостоящих СССР идеологов джихада, сами того не подозревая, какие проблемы для себя в будущем они создают.

По мнению автора, начало джихада на Ближнем Востоке -16 октября 1981 г., когда было совершено покушение на президента Египта Анвара Садата. Убийцы принадлежали к исламским экстремистским организациям "Ат-Такфир валь-Хиджра" и "Аль-Джихад", исповедовавшим крайний радикализм - вооруженный джихад. Автор книги подробно рассказывает, как готовились этот и другие акты радикалов от ислама, совершенные впоследствии под руководством ООП, движения ХАМАС и др.

Наконец, заключительная глава работы посвящена современному джихаду, получившему невиданное развитие после событий 11 сентября 2001 г. в Нью-Йорке. При чтении этой главы не покидает ощущение, что знакомишься с историей какой-то очень крупной корпорации, "ворочающей" миллиардами долларов.

Книга М. Ю. Крысина отвечает далеко не на все вопросы, которые возникают у тех, кто интересуется международным исламским терроризмом. Где проходит граница между джихадом и справедливой национально-освободительной войной? Как правильно оценить, что представляют собой наиболее известные террористические группировки, исповедующие идеи джихада? Кто является подлинным "верховным" организатором и координатором их деятельности? Сейчас уже совершенно ясно, что "сваливать" все на Усаму бен Ладена, по меньшей мере, наивно.

Впрочем, достоинств в книге М. Ю. Крысина явно больше, чем недостатков. Отмечу два из них. Хотя она вышла в популярной, даже, можно сказать, массовой серии "Особый архив. Рассекречено", это серьезная работа, о чем, в частности, свидетельствует перечень источников - их 1062 (!), причем по большей части иностранных.

Второе достоинство в том, что она представляет собой не только увлекательное "беллетризованное" чтение, но и в значительной степени справочное издание. В книге приводятся биографические данные нескольких десятков политических и общественных деятелей, так или иначе имеющих отношение к теме работы: Г. Хекматьяра, С. А. Гелани, М. Н. Мохаммади, С. Моджаддеди, А. Садата, А. Шарона, М. Бегина, А. Р. Дустума, Дж. Буша, принца Филиппа и многих других. Кроме того, приводятся подробные сведения об истории и текущей деятельности множества организаций: центров вербовки террористов "Бейт-уль-Ансар" ("Дом последователей"), "Исламское Пешаварское бюро", "Национальное Исламское движение Афганистана" (НИДА) - "Джумбиш-и-Милли", "Хезболла" ("Партия Аллаха"), "Палестинский исламский джихад", вооруженные силы "Фатх", "Бригады мучеников "Аль-Аксы" и др.

Вот почему для исследователей международного терроризма книга М. Ю. Крысина вполне может стать полезным пособием в повседневной работе.


© biblio.uz

Permanent link to this publication:

https://biblio.uz/m/articles/view/ДЖИХАД-ОТ-ЗАРОЖДЕНИЯ-ДО-ЗРЕЛОСТИ

Similar publications: LUzbekistan LWorld Y G


Publisher:

Golem AnzhanovContacts and other materials (articles, photo, files etc)

Author's official page at Libmonster: https://biblio.uz/Golem

Find other author's materials at: Libmonster (all the World)GoogleYandex

Permanent link for scientific papers (for citations):

Н. ПЕТРОВ, ДЖИХАД: ОТ ЗАРОЖДЕНИЯ ДО ЗРЕЛОСТИ // Tashkent: Library of Uzbekistan (BIBLIO.UZ). Updated: 23.06.2023. URL: https://biblio.uz/m/articles/view/ДЖИХАД-ОТ-ЗАРОЖДЕНИЯ-ДО-ЗРЕЛОСТИ (date of access: 07.03.2026).

Found source (search robot):


Publication author(s) - Н. ПЕТРОВ:

Н. ПЕТРОВ → other publications, search: Libmonster UzbekistanLibmonster WorldGoogleYandex

Comments:



Reviews of professional authors
Order by: 
Per page: 
 
  • There are no comments yet
Related topics
Publisher
Golem Anzhanov
Tashkent, Uzbekistan
381 views rating
23.06.2023 (988 days ago)
0 subscribers
Rating
0 votes
Related Articles
Bu makale, 2026 yılında İran ile ABD-İsrail liderliğindeki koalisyon arasındaki askeri çatışmanın Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki turizm sektörü üzerinde önemli ve çok yönlü etkilerini incelemektedir. 2026 Mart başındaki son haber raporlarının, resmi seyahat uyarılarının ve endüstri verilerinin analizine dayanarak makale, BAE'nin turizm endüstrisi için hemen ortaya çıkan sonuçları yeniden oluşturmaktadır: havacılığın kesintiye uğraması, yolcu güveninde çöküş, altyapıya yönelik fiziksel tehditler ve bunun sonucunda ortaya çıkan mali kayıplar. Bölgenin stratejik kırılganlığına özel dikkat ayrılıyor; BAE makamlarının tepkisi ve Körfez'in ekonomik çeşitlendirme stratejisinin uzun vadeli etkileri de ele alınmaktadır.
Catalog: Экономика 
5 hours ago · From Uzbekistan Online
Bu makale, Fars Körfezi ile Umman Denizi'ni birbirine bağlayan dar bir deniz yolu olan Hormuz Boğazı'nı inceliyor; bu boğaz küresel enerji arzı için kritik öneme sahiptir. Coğrafi özellikler, ekonomik istatistikler ve Şubat-Mart 2026 dönemi güncel olaylarının analizi temelinde, boğazın kapsamlı önemini ve abluka durumunun sonuçlarını yeniden ele alıyor. İran ile Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in öncülüğündeki koalisyon arasındaki sürmekte olan çatışmanın jeopolitik bağlamına özel bir dikkat ayrılmıştır ve bunun küresel petrol, gaz ve ilgili ürün piyasaları üzerindeki potansiyel etkisi de ele alınmaktadır.
Catalog: География 
13 hours ago · From Uzbekistan Online
Bu makale, Fars Körfezi ile Umman Körfezi'ni birbirine bağlayan dar deniz yolu olan Hürmüz Boğazı'nı inceler ve bu boğazın küresel enerji arzı için hayati öneme sahip olduğunu vurgular. Coğrafi özellikler, ekonomik istatistikler ve Şubat-Mart 2026'daki güncel olaylara dayanarak boğazın kapsamlı önemini ve abluka sonuçlarını yeniden ele alır. Özellikle İran ile ABD-İsrail liderliğindeki koalisyon arasındaki devam eden çatışmanın jeopolitik bağlamına ve küresel petrol, gaz ve ilgili ürün piyasaları üzerindeki potansiyel etkilerine dikkat ayrılmaktadır.
Catalog: География 
Yesterday · From Uzbekistan Online
ABD'ye Atfedilen Yabancı Liderlerin Yok Edilmesi
2 days ago · From Uzbekistan Online
ABD hangi devlet liderlerini öldürdü?
2 days ago · From Uzbekistan Online
Bu makale, ABD'nin yabancı liderleri ortadan kaldırmaya yönelik operasyonlara katılımı olgusunu inceliyor; bu olgu, 2025–2026'nın dramatik olaylarıyla yeniden gündeme gelmiştir — Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun kaçırılması ve İran'ın Yüksek Lideri Ali Hamaney'in ABD-İsrail ortak saldırısında ölümü. Tarihsel belgelerin, uzman değerlendirmelerinin ve uluslararası hukuk normlarının analizi temelinde, rejim değişikliği için zorlayıcı yöntemlerin kullanılmasına ilişkin ABD yaklaşımlarının evrimi yeniden yapılandırılıyor. Resmi olarak siyasi suikastları yasaklayan hüküm ile bunların yeni yasal gerekçeler altında uygulanmaya devam eden pratikleri arasındaki çelişkiye özel dikkat gösterilmektedir.
3 days ago · From Uzbekistan Online
Bu makalede, Amerika Birleşik Devletleri'nin yabancı liderleri ortadan kaldırmaya yönelik operasyonlara katılımı fenomeni inceleniyor; 2025–2026 yıllarındaki çarpıcı olaylar nedeniyle — Venezuela Başkanı Nicolás Maduro'nun kaçırılması ve İran'ın Yüksek Lideri Ayetullah Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırısı sonucunda ölümü. Tarihî belgelerin analizi, uzman değerlendirmeleri ve uluslararası hukuk normları temelinde, ABD'nin rejim değiştirme amacıyla güç kullanma yaklaşımlarının evrimi yeniden yapılandırılıyor. Özellikle resmî olarak siyasi suikastları yasaklamalarına rağmen bu uygulamaların yeni hukuki gerekçeler altında sürdürülmesi arasındaki çelişkiye özel dikkat çekilmektedir.
4 days ago · From Uzbekistan Online
Bu makale, Rusya'nın nükleer birinci darbeyle ABD'yi yok etme kapasitesine sahip olup olmadığını ve yıkıcı bir misilleme yanıtını başarıyla engelleyip engelleyemeyeceğini inceleyen kritik stratejik sorunu ele alıyor. Açık kaynak istihbaratı, stratejik kuvvet duruşları, resmi açıklamalar ve uzman yorumlarının analizi temelinde bu çalışma, bu sorunun teknik, operasyonel ve doktrinel boyutlarını çözümlemektedir. Özel dikkat, Rus stratejik kuvvetlerinin yapısı, ABD nükleer üçlemesinin ve erken uyarı sistemlerinin yetenekleri, 'Perimeter' gibi otomatik misilleme sistemlerinin rolü ve onlarca yıldır ABD-Rusya ilişkilerini tanımlayan temel stratejik istikrar paradigmasına ayrılmıştır.
5 days ago · From Uzbekistan Online
Bu makale, modern askeri envanterde en çok yönlü ve yaygın olarak kullanılan hassas güdümlü silahlardan biri olan Tomahawk kruz füzesi üzerine kapsamlı bir inceleme sunmaktadır. Resmi savunma kaynaklarının, tarihsel savaş kayıtlarının ve teknik özelliklerin analizi temelinde makale, bu silah sisteminin evrimini, tasarımını ve stratejik rolünü yeniden oluşturmaktadır. Özellikle yönlendirme teknolojisi, savaş geçmişi, Block V varyantlarına yönelik son modernizasyon ve Ukrayna'ya potansiyel transferinin jeopolitik etkileri üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulmaktadır.
5 days ago · From Uzbekistan Online
Bu makale, İsrail'in komşu devletler ve aktörlerle olan çatışmalarının karmaşık ve kalıcı doğasını inceler. Tarihsel olaylar, politik açıklamalar, uluslararası anlaşmalar ve çağdaş jeopolitik analizlerin bir analizine dayanarak makale, savaş ve gerilim durumunun ısrarcı olmasının çok yönlü nedenlerini yeniden yapılandırır. Özellikle temel ideolojik ve toprak anlaşmazlıklarına, 1967 Savaşı'nın etkisine, Filistin meselesinin rolüne, devlet dışı aktörlerin yükselişine ve son dönemdeki "Greater Israel" söyleminin yeniden canlanmasına özel bir dikkat gösterilir. Analiz ayrıca geleneksel barış ortakları Mısır ve Ürdün ile olan gergin ilişkileri ve 2023–2026 savaşı bağlamında İbrahim Anlaşmaları çerçevesine yönelik zorlukları da kapsar.
Catalog: История 
8 days ago · From Uzbekistan Online

New publications:

Popular with readers:

News from other countries:

BIBLIO.UZ - Digital Library of Uzbekistan

Create your author's collection of articles, books, author's works, biographies, photographic documents, files. Save forever your author's legacy in digital form. Click here to register as an author.
Library Partners

ДЖИХАД: ОТ ЗАРОЖДЕНИЯ ДО ЗРЕЛОСТИ
 

Editorial Contacts
Chat for Authors: UZ LIVE: We are in social networks:

About · News · For Advertisers

Digital Library of Uzbekistan ® All rights reserved.
2020-2026, BIBLIO.UZ is a part of Libmonster, international library network (open map)
Keeping the heritage of Uzbekistan


LIBMONSTER NETWORK ONE WORLD - ONE LIBRARY

US-Great Britain Sweden Serbia
Russia Belarus Ukraine Kazakhstan Moldova Tajikistan Estonia Russia-2 Belarus-2

Create and store your author's collection at Libmonster: articles, books, studies. Libmonster will spread your heritage all over the world (through a network of affiliates, partner libraries, search engines, social networks). You will be able to share a link to your profile with colleagues, students, readers and other interested parties, in order to acquaint them with your copyright heritage. Once you register, you have more than 100 tools at your disposal to build your own author collection. It's free: it was, it is, and it always will be.

Download app for Android