Libmonster ID: UZ-1550

Каждый из нас со школьной скамьи знаком с древнерусским "Словом о полку Игореве". Но мало кто задумывался, где географически находится место сражения княжеских дружин с печенегами. Исследователи "Слова о полку Игореве" сломали немало копий в научных спорах, пока не доказали, что битва князя Игоря с половцами происходила в нескольких километрах восточное Матвеева Кургана, находящегося севернее Таганрога. Об этом говорят многочисленные не зависящие друг от друга исследования. И с ними можно согласиться.

Но в "Слове" постоянно говорится о путях к Дону. Дорогу же к Матвееву Кургану можно скорее назвать "путем к морю".

Так что же хотел сказать древний летописец, когда писал: "Половцы неготовыми дорогами побежали к Дону великому"; "Игорь к Дону вой ведет"; "Кинчак ему след правит к Дону великому"; "Ту ся копием при-ломати, ту ся саблями потручати о шеломы половецкия, на раце на Каяле у Дона великого..."

И еще одна загадка. Из "Слова" и других исторических документов видно, что в походе и в битве Игоря с половцами принимали участие кроме конных и пешие воины. Простые расчеты показывают, что они не могли попасть в район Матвеева Кургана к месту предстоящей битвы за такой короткий промежуток времени.

Возникает закономерный вопрос: где и в какой битве принимали участие пешие воины князя Игоря?

Ряд исследователей указывают места, где, по их мнению, были битвы с половцами. В том числе и в районе города Россошь. Но эти места находятся несколько в стороне об общепризнанного пути выдвижения полков князя Игоря в район Матвеева Кургана.

Анализ разнообразных версий о месте битвы полков Игоря с половцами, а также исследования, которые были проведены мной в предполагаемых районах сражений, дают основания утверждать, что вероятнее всего одновременно происходило две битвы. Одна, известная историкам, - к востоку от Матвеева Кургана, а вторая - в излучине Дона, в 15 километрах юго-западнее станицы Каргинская, на реке Чир.

Район битвы у Матвеева Кургана довольно подробно исследовал писатель Борис Зотов. Поэтому ограничимся описанием второго места битвы - в излучине Дона. Как показали исследования, по количеству захоронений и территории битвы она значительно превосходит ту, что была у Матвеева Кургана. Битва в излучине Дона произошла на территории существующего сегодня сельского хозяйства "Красная Заря", у истоков рек Ольховая и Большая. Захоронения воинов, погибших в этом сражении, рассредоточены в восточном направлении от хутора Нижне-Яблоневский, на расстоянии более 5 километров, а в направлении "север-юг" на 2 километра. Захоронения почти не тронуты, так как распахивать земли в этих местах стали недавно. Вероятно, именно здесь пешие воины князя Игоря встретили неприятеля. Следует заметить, что место этой битвы позволяет объяснить также места других битв, в том числе и сражение у Россоши, которое было промежуточным при выдвижении войск в излучину Дона.

Что же заставило основную часть войска князя Игоря пойти в излучину Дона?

Рассматривая этот вопрос, мы должны вспомнить, что князь Игорь (как и киевские князья) был сторонником Византии, стремившейся к расширению границ христианства. В то время Византия оказывала сильное влияние на светскую и религиозную верхушку Киевской Руси. Из Византии в земли Руси направлялась в течение нескольких столетий армия религиозных служителей (миссионеров, монахов- переводчиков, представителей высшего руководства церкви...).

Можно предположить, что князь Игорь, узнав о походе половцев на Константинополь, решил воспользоваться случаем. Он направил свои войска в половецкие земли, стремясь нанести удар в спину своим недавним друзьям-союзникам и оказать помощь Византии.

Еще до конца не разгадана цель похода князя Игоря во главе воинов- всадников в сторону Матвеева Кургана. Может быть, это был отвлекающий маневр, прикрывающий выдвижение основной части войска русичей в излучину Дона? Ведь именно там, в излучине Дона, на реке Чир находилась тогда ставка (столица) половецких ханов. Столица располагалась в нескольких километрах южнее существующей ныне станицы Советская, на большой возвышенности, с трех сторон защищенной и омываемой водами реки Каяла (современная река Чир).

Здесь половцы проводили свои сборы и торжества, здесь был один из важных духовных половецких центров, здесь хранилась их основная казна. Захват ставки половцев с их богатствами позволил бы Игорю привлечь на свою сторону часть половецкой знати, установить контроль над торговыми путями на Дону, а затем и на Волге. Возможно, именно туда, по водоразделу, мимо Россоши, и направлялись княжеские войска. Но планам Игоря не суждено было осуществиться. Что произошло в ходе боя русичей с половцами в излучине Дона, почему они не смогли захватить ставку - на эти и другие вопросы можно будет ответить после проведенных археологических раскопок. Пока же берега реки Каялы крепко хранят свою тайну.


© biblio.uz

Permanent link to this publication:

https://biblio.uz/m/articles/view/ОБХОДНЫЙ-МАНЕВР-КНЯЗЯ-ИГОРЯ-или-Была-ли-битва-на-Каяле-реке

Similar publications: LUzbekistan LWorld Y G


Publisher:

Golem AnzhanovContacts and other materials (articles, photo, files etc)

Author's official page at Libmonster: https://biblio.uz/Golem

Find other author's materials at: Libmonster (all the World)GoogleYandex

Permanent link for scientific papers (for citations):

Иван КОЛЬЦОВ, действительный член Географического общества РАН, ОБХОДНЫЙ МАНЕВР КНЯЗЯ ИГОРЯ, или Была ли битва на Каяле-реке? // Tashkent: Library of Uzbekistan (BIBLIO.UZ). Updated: 26.03.2025. URL: https://biblio.uz/m/articles/view/ОБХОДНЫЙ-МАНЕВР-КНЯЗЯ-ИГОРЯ-или-Была-ли-битва-на-Каяле-реке (date of access: 18.02.2026).

Publication author(s) - Иван КОЛЬЦОВ, действительный член Географического общества РАН:

Иван КОЛЬЦОВ, действительный член Географического общества РАН → other publications, search: Libmonster UzbekistanLibmonster WorldGoogleYandex

Comments:



Reviews of professional authors
Order by: 
Per page: 
 
  • There are no comments yet
Related topics
Publisher
Golem Anzhanov
Tashkent, Uzbekistan
296 views rating
26.03.2025 (328 days ago)
0 subscribers
Rating
0 votes
Related Articles
Bu makale, yaşamı ve ölümü küresel politika ve elit çevreler üzerinde hâlâ yankı bulan Amerikalı finansör ve mahkûm bir cinsel suç işleyen Jeffrey Epstein'in ayrıntılı kronolojik biyografisini sunuyor. Bu kronoloji, mahkeme belgelerinin, soruşturmacı gazeteciliğin ve resmi kayıtların kapsamlı analizine dayanarak Epstein'in orta sınıf Brooklyn'da yetiştiği yerden Wall Street'in zirvelerine ve uluslararası güç ağlarına uzanan yolculuğunu yeniden inşa ediyor. Özellikle onun onlarca yıl süren suç girişimini mümkün kılan kritik dönemeçlere, tartışmalı 2008 savunma anlaşmasına, 2019'daki tutuklanmasına ve gizemli ölümüne odaklanıyor ve bağlantılarının kapsamını ortaya çıkaran belgelerin hâlâ yayımlanması sürüyor.
13 hours ago · From Uzbekistan Online
Bu makalede, gençlere yönelik cinsel istismar ağını kurmakla suçlanan Amerikalı finansör Jeffrey Epstein'in yıllardır cezasız kalmasının nedenleri ele alınmaktadır. Soruşturmaların kronolojisi, yargı belgeleri ve uzman görüşlerinin analizi temelinde, suçu işleyen kişinin on beş yıldan uzun bir süre boyunca gerçek bir cezadan kaçmasına olanak veren mekanizma yeniden yapılandırılmaktadır. Özel dikkat, onun cezasız kalmasını sağlayan faktörlere ayrılmıştır: ayrıcalıklı sosyal statüsü, elitlerle olan bağları, savcılıkla yapılan rüşvet anlaşmaları ve Amerikan adalet sisteminin yapısal eksiklikleri.
Yesterday · From Uzbekistan Online
Bu makalede Kırgızistan'ın dağ sistemi, bölgenin hidrografik, iklimsel ve kültürel peyzajını belirleyen benzersiz bir coğrafi nesne olarak ele alınmaktadır. Orografik verilerin analizi, glasiolojik çalışmalar ve tarihsel kanıtlar temelinde, cumhuriyetin topraklarının yüzde doksanından fazlasını oluşturan Tian Şan ve Pamir-Alay'ın karmaşık yapısı yeniden yapılandırılmaktadır. Özellikle en yüksek zirveler – Zafer Tepesi ve Han Tengri, buzul kompleksleri ve kriosferi tüm Orta Asya bölgesinin su güvenliğiyle bağlantılı süreçler üzerinde odaklanılmaktadır.
2 days ago · From Uzbekistan Online
Bu makalede, Kalashnikov otomatik tüfeğinin kullanımıyla ilişkili insan kurbanı sayısı, varlığının tüm tarihi boyunca ele alınmaktadır. Mevcut istatistiksel tahminler, tarihsel deliller ve uzman görüşlerinin analizi temelinde olası rakamlar aralığı yeniden yapılandırılır ve benzer hesaplamalarda karşılaşılan metodolojik zorluklar incelenir. Özel olarak çeşitli kaynakların karşılaştırılması, yıllık ölüm oranları ve AK'nın diğer silah türleri arasındaki konumu açısından ölümcüllük kriterine göre ele alınır.
2 days ago · From Uzbekistan Online
Bu makalede jeolojik süreçler, tarihsel dönemler ve kültürel etkilerin kesiştiği noktada oluşan Gürcistan'ın bir dizi turistik mekânı ele alınmaktadır. Turistik rotaların analizi, arkeolojik veriler ve mimari anıtlar temelinde nispeten küçük bir alanda yoğunlaşan Dünya Mirası alanları, relikt peyzajlar ve faal kutsal merkezler için ülkenin benzersiz imgesi yeniden tasvir edilmektedir. Özellikle mağara şehirleri fenomenine, şarap yapım geleneğine ve Tiflis'in kentsel estetiği ile Yüksek Kafkaslar'ın sert doğası arasındaki tezatına odaklanılıyor.
2 days ago · From Uzbekistan Online
Bu makalede Kutsal Kitap'taki Nuh’un Gemisi anlatısı ile Ararat Dağı olarak bilinen coğrafi oluşum arasındaki ilişkinin kapsamlı bir incelemesi ele alınmaktadır. Geçmiş kanıtların, arkeolojik ekspedisyonların ve güncel jeofizik araştırmaların analizi temelinde, biblik gemisinin nihai durağı olarak yer hakkındaki kavrayışların evrimi yeniden yapılandırılmaktadır. Özellikle 'Ararat Anomalisı' fenomenine, Durupınar jeo-yapısına ve bilim camiası ile biblist meraklıları arasındaki uzun süren tartışmaya odaklanılmaktadır.
Catalog: География 
3 days ago · From Uzbekistan Online
Bu makale, Nuh'un Gemisi'nin kutsal anlatısı ile Ağrı Dağı olarak bilinen coğrafi özellik arasındaki karmaşık ilişkiyi inceliyor. Tarihsel kanıtların analizi, arkeolojik keşifler ve modern jeofizik araştırmalara dayanarak, kutsal geminin son istirahat yeriyle ilgili fikirlerin evrimi yeniden yapılandırılır. Özellikle 'Ararat Anomali' olgusu, Durupınar jeolojik yapısı ve bilim camiası ile İncil meraklıları arasındaki uzun süredir devam eden tartışmaya odaklanıyor.
Catalog: География 
3 days ago · From Uzbekistan Online
Aracın korunması açısından tente ile kaplı açık otopark
5 days ago · From Uzbekistan Online
Ve yine de, insanlık Ay'ı ne zaman fethedecek?
5 days ago · From Uzbekistan Online
Sıçanların evrimi
Catalog: Биология 
7 days ago · From Uzbekistan Online

New publications:

Popular with readers:

News from other countries:

BIBLIO.UZ - Digital Library of Uzbekistan

Create your author's collection of articles, books, author's works, biographies, photographic documents, files. Save forever your author's legacy in digital form. Click here to register as an author.
Library Partners

ОБХОДНЫЙ МАНЕВР КНЯЗЯ ИГОРЯ, или Была ли битва на Каяле-реке?
 

Editorial Contacts
Chat for Authors: UZ LIVE: We are in social networks:

About · News · For Advertisers

Digital Library of Uzbekistan ® All rights reserved.
2020-2026, BIBLIO.UZ is a part of Libmonster, international library network (open map)
Keeping the heritage of Uzbekistan


LIBMONSTER NETWORK ONE WORLD - ONE LIBRARY

US-Great Britain Sweden Serbia
Russia Belarus Ukraine Kazakhstan Moldova Tajikistan Estonia Russia-2 Belarus-2

Create and store your author's collection at Libmonster: articles, books, studies. Libmonster will spread your heritage all over the world (through a network of affiliates, partner libraries, search engines, social networks). You will be able to share a link to your profile with colleagues, students, readers and other interested parties, in order to acquaint them with your copyright heritage. Once you register, you have more than 100 tools at your disposal to build your own author collection. It's free: it was, it is, and it always will be.

Download app for Android