Kış Masalları: Arketipler, semantik ve soğukluğun metafiziği Giriş: Kış, masalsı kronotop olarak Kış masalı, sadece soğuk zamanlarda geçen bir hikaye olmaktan öte, kışın sadece arka plan olmadığı, hikayeyi oluşturan deneyimler, sembolik ve mucizenin doğasını biçimleyen aktif bir koşul olan özel bir genre-semantik komplekstir. Don, kar, buz, fırtına burada karakterler, sihirli güçler veya dünyalar arasındaki sınırlar olarak statü kazanır. Kış masallarının incelenmesi, farklı halkların folklorunda ortak olan evrensel arketipleri ve onların benzersiz kültürel ifadelerini ortaya çıkarmak için izin verir. Arkaik temel: Kış, mit ve tabu zamanı olarak Arkaik zihinde kış, normal yaşamın durdurulduğu, eski ve yeni yıl arasındaki sınıra, cehennem güçlerinin faaliyet gösterdiği artan bir dönem olarak bilinirdi. Kısa gün ve uzun gece, ateş yanında mitler ve masallar anlatma koşullarını yaratırdı. Kış doğası, hikayelerin konularını belirledi: Açlık ve deneyim: Kış, eksiklik zamanı olduğu için masal kahramanı genellikle yiyecek bulmak veya açlıktan ölmemek için yola çıkar ('Moroğko', 'Gölgeli Kadın Metelya'). Ölüm ve inisiyasyon: Dondurulmuş doğa ölümün simgesi olarak bilinirken, kışın bitişi yeniden doğuş olarak bilinirdi. Donan krallığı, geçici olarak 'ölüm' ve yeni statüde yeniden doğuş için metafor olarak kullanılır. Dünyalar arasındaki sınırlar: Fırtına ve karlı boşluklar, yaşayanlar ve ölüler veya ruhlar dünyası arasında bir alan olarak algılanır, burada mucize olasıdır. Ana arketipler ve karakterler 1. Kış Ruhu (Moroğko, Buzlu Dev, Karlı Kraliçe). Bu elementin antropomorfik ifadesi, iki ipiste çıkabilir: Adil bağışlayıcı ve yargıç ('Moroğko', 'Kadın Moroğko' Grimm kardeşleri): Genellikle kızları deneyen bu karakter, soğuk, çalışma ve teslimiyetle ilişkilerini test eder, iyi ve çalışkanlara genişçe ödüller verir ve kötü ve hırsızlara ceza verir. Burada soğuk, ahlaki seçim aracıdır. Hırsız ve yıkıcı ('Sarı Kraliçe' H.C. Andersen, skandinavik devler Yötun): Bu karakter, yaşamı ve duyguları tehdit eden soyut ve duygusuz soğuk olarak temsil eder. Sarı Kraliçe, sadece bir kötülük değil; rasyonel, sonsuz buzun, insan kalbindeki sıcaklığa karşıt bir temsilcisidir. Kıskanma, kalbini dondurur ve 'trølün yansıma parçasını' (dünyayı yanlış ve soğuk algılama simgesi) çıkarır. 2. Dondurulmuş/spirot krallığı. Kış uykusu veya donma motivi, birçok masalın merkezi ('Uyurgezer Kız', kalesi sadece çiçeklerle değil, bazı versiyonlarda buzla kapılan 'Uyurgezer Kız'; 'Beyazperde'). Burada kış, lanetin sonucu, kahramanın aşması gereken kötü büyüler olarak bilinir. Krallığın uyanışı, yaşam, ısı, sevgi'nin ölüm ve statik üzerindeki zaferini simgeler. 3. Hayvan yardımcıları ve hütonik ruhlar. Kış masallarında genellikle soğukla ilgili hayvanlar devrede olur: karıncı (uyuyan ama güçlü orman patronu), kurt (karlı boşluğu geçiren rehber), kuzey atı. Soğukta hayatta kalmakla ilgili sırları bilirler ve genellikle kahramana yardım ederler, doğa ile insan arasındaki eski bağlantıyı gösterirler. Ulusal özellikler Rus masalları: Kış daha çok sert, ama adil. Moroğko, ambivalent bir figür: hem dondurabilir, hem de ödüllendirebilir. Sabır ve teslimiyet teması önemlidir ('Balıkçı Kızı' — Emele, sobada kış beklerken büyülü yardım alır ve). Ev aklı, dışarıdaki soğukla karşıtlık olarak önemlidir. Skandinav masalları: Kış uzun, karanlık ve tehlikeli varlıklarla dolu (trollar, buzlu devler). Yaşama, zekaya ve güçlü, genellikle adil olmayan doğa gücüne karşı mücadeleye odaklanır. Japon masalları (örneğin, 'Yuki-Onna'): Kış, güzel ama ölümcül buz ve kar ruhlarıyla bağlantılıdır. Burada soğuk, soğuk, ölümcül güzellikle birleşir, ölümü getirir. Yazarın masal masalı: Psikolojik ve filolojik H.C. Andersen "Sarı Kraliçe" (1844). Bu, kışı felsefi bir kategori olarak yapan zirve eseri. Bu masal, iki başlangıç arasında karşıtlık: rasyonel-soğuk ve duygusal-sıcak. Sarı Kraliçe, saf, duygusuz zekanın, ebediyetin ve sanatın simgesidir ('zeka oyunu'). Sarı Kraliçenin sarayı, mükemmel geometri ve güzellikle dolu ama yaşam ve sevgisiz bir dünyadır. Gönder: Sevgi, sadakat ve 'sıcak kalp' ifadesi. Gönder'in buzlu rüzgarlarından geçen yolu, duygunun gücü, en soğuk zekayı eritmektedir. Gönder'in zaferi, Kraliçenin yok edilmesi değil, bütünlüğün (Kaya) yeniden birleşmesidir. S.Y. Marshak "On iki Ay" (1942). Sovyet palyaço masalı, folklorik motivleri ustaca kullanır. Burada kış ve onun kişileştirilmiş ifadesi (Aralık Profesörü ve kardeşleri) doğal ve katı doğal ve ahlaki kanunun simgesidir. Ocak kapısı, dışarıdaki soğukla karşıtlık olarak önemlidir. Kaprisli prenses, Ocak ayında süs bitkileri isteyen, bu kanunu ihlal eder. Kapıcı kız, kışın sertliğini kabul eden, mucizeye layık olur. Kış burada, teslimiyet ve dünya düzenine saygı göstermenin öğretmenidir. Psikolojik ve eğitimsel anlamı Kış masalları önemli işlevler yerine getirir: Varoluşsal: Çocuğa yaşamın döngüselliğini (ölüm-çıkış), zorlukların (soğuk) varlığını ve bunların aşılabilir olabileceğini anlamasını ve kabul etmesini sağlar. Ahlaki-etik: Isı/soğuk olarak iyi/kötü veya cömertlik/yoksulluk olarak karşıtlık yaparak temel ahlaki görüşleri oluşturur. Uyum: Sert zamanın gerçeklerine hazırlayan, en soğuk koşullarda bile iyilik, cesaret ve çalışkanlık gösterirken mucizenin yer olduğunu gösterir. Sonuç: Soğuk, ısıya giden yol Kış masalı, derin anlamda, her zaman ısıyı soğuk üzerinde zafer kazanan bir hikayedir. Ancak, masalında soğuk genellikle münferit kötülük olarak değil, gerekli bir deneyim, öğretmen, temizleyici veya doğa gücü olarak yer alır, bu güce uyum sağlamak için gerekli olanı bilmek gerekir. Folklorik Moroğko'dan, H.C. Andersen'ın felsefi Sarı Kraliçesine kadar, kış masalları temel antinomileri araştırır: yaşam ve ölüm, sevgi ve soğukkanlılık, çalışma ve hırsızlık, ev sıcaklığı ve yabancı doğa. Kar, yaşamın zorlukları, buzlu kalp kaybı ve sıcak ocak sevgi ve sadakat olarak mетаforik bir dilde konuşur. Bu nedenle, kış masalı sadece mevsimsel eğlence değil, karmaşık varoluşsal ve ahlaki gerçeklerin karmaşık bir hikayede paketlenmiş kültürel bir araçtır, donan krallıkları, buzlu devler ve cesur kahramanlar hakkında, kahramanın içsel ısı, herhangi bir soğukten daha güçlü olduğunu gösterir.
© biblio.uz

Permanent link to this publication:

https://biblio.uz/m/articles/view/Kış-masalları