Захи Хадид'in Mirası ve Devamlıları: Parametrik Düşünme Yeni Ortodoksi

Захи Хадид'in mirası, sadece yapılarıyla sınırlı değildir. Onun mirası, yöntemoloji, form felsefesi ve ona tarafından şekillendirilmiş veya cesaretlendiren mimarlar nesli olarak hayattadır. Onun devamcıları, onun estetiğini kopyalayanlar değil, onun anahtar ilkelerini geliştiren ve dönüştürenlerdir: parametrik düşünme, karmaşıklık ilgisini, akış ve bağlamla çalışmayı. Onları birkaç ana gruba ayırabiliriz.

1. Doğrudan mirasçılar: Zaha Hadid Architects (ZHA) Patrick Schumacher'ın yönetiminde

Хадид tarafından kurulan büro, uzun yıllarlı ortağı ve teorisyen Patrick Schumacher'ın yönetiminde güçlü bir yaratıcı ve teknolojik makine olarak çalışmaya devam etmektedir. O, parametrikliği XX. yüzyılın küresel stili olarak formüle eden kişidir.

Stilin evrimi: Хадид'in yaşamı boyunca beyaz, akıcı, "buzul" estetiği (Heidar Aliyev Merkezi, Londra Akvatik Merkezi) egemenken, Schumacher'ın yönetiminde büro, daha tectonik, yapısal ifadeli ve bazen "agresif" formlarla deneyimlemeye başladı.

Örnek — Morpheus Hotel, Macau (2018). İç bölgeleri saran devasa bir eksoiskeletalik yapı, ağ gibi bir kabuk. Bu artık akıcı bir akış değil, karmaşık, kristalik bir ızgara, yapının ana estetik unsuru olarak gösteren.

Strateji: ZHA, mimarlık, ürün tasarımı ve şehirleşme arasındaki sınırları bulanıklaştırarak, parametrik yöntemleri en farklı ölçeklere uygular — binalardan iç mekanlara ve mobilyalara kadar. Schumacher, parametrik şehirleşme fikrini etkin bir şekilde teşvik ediyor, tamamen karmaşık uyumlu sistemler olarak tasarlanan bütününlüklü mahalleler.

2. Akademik ve teorik devamcılar: Архитектурная ассоциация (AA School) ve diğer okulların mezunları

Хадид, kendisinin de öğrenim gördüğü Londra'daki Архитектурная ассоциация ve diğer üniversitelerde etkili bir öğretmendi. Onun tasarım birimlerinden geçen bir nesil mimarlar, formla ilgili deneyimler, dijital araçlar ve abstrakt konseptlerle yetiştiler.

Bazı bilinen isimler:

Michael Murphy (MASS Design Group): Grubu insani mimarlıkla bilinmekle birlikte, form ve bağlam yaklaşımı kısmen Хадид'in etkisi altında şekillendirilmiştir.

Çin, Güney Kore ve Orta Doğu'daki (örneğin, MAD Architects'tan Ma Yansong) birçok önde gelen uygulama, onun dilini yerel kültürel kodlara uyumlandırmıştır. Ma, daha "organik" bir çizgi geliştirse de, büyük heykel formlarıyla çalışmadaki cesareti açıkça Хадид'den miras almıştır.

3. İdeolojik devamcılar: Parametrik ve dijital yönde çalışan mimarlar

Bunlar, doğrudan öğrenci olmamakla birlikte, ona tarafından atılan teknolojik ve felsefi temelleri geliştiren uygulamalardır.

Bjarke Ingels (BIG – Bjarke Ingels Group). Estetiği genellikle daha eğlenceli ve konseptsel olan o, veri ve algoritmalar üzerine kurulu hiper-rasyonel bir yöntemolojiye sahiptir. BIG de karmaşık görevleri çözmek için parametrik araçlar kullanır, ancak genellikle sonuçları daha anlaşılır, bazen geometrik metaforlar içinde "paketler" (örneğin, "VM Houses" veya "CopenHill" – kayak pisti ile elektrik santrali projesi). O, karmaşık dijital tasarımın "popülerleştiricisi" olarak kabul edilebilir.

Greg Lynn. 1990'lı yıllardan beri dijital mimarinin öncüsü olan, "blob" mimarisi (kaplı formlar) ve animasyon yazılımı ile çalışan çalışmaları, Хадид'in çalıştığı ortamda doğrudan önceden görerek ve etkileyen birisi. O, onun teorik ve teknolojik müttefiki.

Matematiksel tasarım mimarları: UNStudio (Ben van Berkel), MVRDV, SOM'nun araştırma birimleri gibi bürolar, algoritmik tasarım, üretken yöntemler ve simülasyonları aktif olarak kullanır, bu da ZHA'nın gerçekleştirdiği atılım sayesinde birçok alanda münhasır hale geldi.

4. Kontekstüel ve malzemeli dönüştürücüler

Bu mimarlar, Хадид'den formla çalışma cesaretini aldı, ancak bunu daha büyük tectoniklik, malzeme ve yerel bağlamla ilişkili bir yöne yönlendirdi.

David Adjaye. Stili farklı olsa da, monolitik, heykelci formların, şehirleşme ve kültürel bağlama güçlü bir şekilde yerleştirilmiş (örneğin, Washington'daki Ulusal Afrikalı Amerikan Tarihi ve Kültür Müzesi) ilgisini, Хадid'in yapının büyük bir hamle olarak görülmesini yankılayan. Her ikisi de mimarlığı kimlik oluşturma aracı olarak görüyor.

Álvaro Siza ve Eduardo Souto de Moura. Pek alışılmış olmayan, bu Portekizli ustalar, geç dönem çalışmalarında çarpıcı, neredeyse parametrik karmaşıklık ve akıcılığa sahip formlar yaratıyorlar (örneğin, Siza'nın 2005 yılında inşa edilen Serpentine Pavilion), Хадид'in "karmaşıklık" dilinin nasıl eski geleneklere bile etki ettiğini gösteriyor.

5. Eleştirel-geliştirenler

Bu, onun mirasının bazı yönlerini sorgulayan ancak bunu mimarlık düşüncesini daha da geliştirerek yapan kişilerdir.

Ana Heringer, Diebedo Francis Kere - insani ve sürdürülebilir mimarinin temsilcileri. Aslında, ZHA gibi "yıldız" büroların pratiklerinden kaynaklanan zorluklara yanıt olarak: pahalılık, yerel malzemeler ve sosyal bağlamdan kopukluk. Onların çalışmaları, mimarinin amacı hakkında bir diyalogun gelişimini, ancak karşıt bir polüsten: küresel teknolojik fetiş değil, yerel, sosyal sorumluluklu, kaynak bilincine sahip bir uygulama olarak.

Захи Хадид'in mirasçıları için zorluklar: «Хадид markası» dışında

Devamcılar önlerinde karmaşık bir görev vardır:

Stilizasyon ve kendini tekrarlamayı kaçınmak. En basit yol, Хадид'e benzer formlar üretmektir, bu da onun mirasını değerlendirir.

Etik ve ekolojik sorunları çözmek. Mirasçılar, ZHA'nın son projelerine yönelik eleştirilere yanıt vermek zorundadır: pahalılık, karmaşık yapıların karbon izi, otoriter rejimlerle çalışma.

Parametrikliği gerçek sosyal ve ekolojik görevlerle (döngüsel ekonomi, uygun fiyatlı konut, iklim uyumlandırma) entegre etmek, sadece form oluşturma ile sınırlı kalmamak.

Краткое заключение: наследие как открытый код

Захи Хадид'in mirasçıları ve devamcıları, bir hanedanlık değil, geniş bir akılcı harekettir. O, sadece bir stili değil, karmaşıklık, çizgili ve hesaplama yoluyla mimarlık hakkında düşünme yöntemini terk etmiştir. Onun gerçek devamcıları, sadece dalgalı kirişleri kopyalayanlar değil:

Diğer bir deyişle, dijital araçları sadece çizim aracı olarak değil, düşünme aracı olarak görenlerdir.

Forma, sosyal, iklimsel ve yapısal güçlerin etkileşim sonucu olarak yaklaşır.

Radykalik ve beklenmedik çözümler sunarak, normlara meydan okur.

Onun mirası, modern mimarinin akımına çözülmüş, onun bir parçası haline gelmiştir. Bugün, parametrik yöntemler, karmaşık geometri ve heykelcik ilgisinin, avangard için ortak bir yer haline geldi. Bu, onun en büyük zaferidir: onun bir sекта izleyicileri yaratmadığı, ancak mesleğin dokusunu değiştirdiği, eski devrimci yöntemleri yeni bir nesil için çalışma aracı haline getirdiği. Onun işi, onun inandığı, gelecekteki mimarinin cesur sanatsal irade, doğru hesaplama ve teknolojik ustalığın kesişiminde doğduğuna inanan herkes tarafından sürdürülmektedir.
© biblio.uz

Permanent link to this publication: