«Порfiрия hastalığı» Vatikanlı bir fenomen olarak: tıp, hanedanlık ve kutsal iktidar

Giriş: «Purpura pelerinelerinde» genetik bir sırr

«Purpura» (Yun. porphyra) — nadir deniz yataklarından çıkarılan ve Vatikanlılar tarafından imparatorluk iktidarı için özel bir sembol olarak kullanılan kıymetli mor renk. «Purpura’da doğmak» (Porphyrogennetos) olarak bilinen bu olay, Konstantinopolis Sarayı’nda purpura ile kaplı özel bir odada doğmak anlamına geliyordu ve varisi için meşruiyet ve tanrı tarafından seçilmişlik anlamına geliyordu. Genellikle "porfiya hastalığı" fenomeni, Vatikanlılar'ın iktidar istikrarı açısından incelenir. İktidar genellikle miras yoluyla geçilmezdi, özellikle devletin erken dönemlerinde. Tahtı beklenmedik kişiler işgal etti: I. Justinian, dayısı Justinian, İmparatoriça Theodora ve benzerleri. Bu durumda "porfiya hastalığı" olarak anılan şey, politik bir metafor değil, muhtemelen Vatikanlı hanedanlıklarını etkileyen hipotetik bir genetik hastalık olarak görülüyor. Bu fenomen, tıbbi tarih, hanedanlık politikası ve kültürel antropoloji arasındaki bir köprü görevi görüyor.

1. Porphyria hipotezi: tıbbi geriye dönük

1960'lı yıllarda İngiliz psikiyatrist ve biyokimyacı İdris MacElpaine, ünlü İngiliz kralı III. George'nin, şizofreni nöbetleri yaşadığı bilinen bir hastalık olan akut intermitan porfiya'dan (OPI) rahatsız olduğunu öne süren şaşırtıcı bir hipotez öne sürdü. Daha sonra o ve diğer araştırmacılar, benzer semptomların Vatikanlı imparatorların da yaşadığını öne sürdüler.

Porfiya, vücutta porfirinlerin (hem'in bir bileşeni olan) toplanmasına neden olan ve zehirli prekürsörlerin bir grubu olan bir hastalık grubudur. Akut intermitan formu (OPI), şu belirtilere neden olabilir:

Yemek zehirlenmesine bağlı olmayan güçlü abdominal ağrılar.

Nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıklar: halüsinasyonlar, kaygı, saldırganlık, paranoyak (bu, "şizofreni" olarak yorumlandı).

Photofobi (bazı formlarda), ciltte yara oluşmasına neden olan.

Porfirinlerin artışına bağlı olarak portakal suyu rengi mavi idrar (porfirinlerin artışına bağlı olarak).

MacElpaine ve tarihçi Arthur L. M. S. Haskell, Vatikanlı kroniklerini inceleyerek, bazı imparatorların tanımlanan semptomlarının OPI'ya uygun olabileceğini öne sürdüler.

2. «Purpura hastalığı» adayları: tarihsel vakalar

İmparator I. İrakliy (610–641): Son yıllarında acımasız korku, depresyon ve garip bir bedensel hastalık yaşadığı olarak tanımlanır. Bazı kaynaklar, onun yemek ve suya «kötücül» olduğunu belirtir, bu da abdominal ağrılarla ilgili olabilirdi.

İmparator II. Justinian «Bezboğazı» (685–695, 705–711): Çok sert ve beklenmedik bir kişilik olan. Teofan İspidim, onu «demonsal kızgınlıkla» kaplı bir insan olarak tanımlar. Bu davranış, psikotik nöbetler olarak yorumlanabilir.

İmparator Konstantin V Koprokim (741–775): İkonoklast olarak bilinen, lakapı ("Çöp") olası olarak utanç verici davranışlara işaret edebilir. Yoğun ateş ve ani hastalıklar, bazen kritik anlarda (örneğin, askeri seferler sırasında) onu devre dışı bırakıyordu.

Makedon Hanedanı imparatorları (IX–XI yy.): Özellikle Konstantin VII Kızıl (913–959) dikkat çeker. En bilinen Porphyrogennetos, ansiklopedik eserler yazan, ağır eklem romatizması, zayıflık ve, muhtemelen epilepsi yaşadı. Yaşam tarzı son derece kapalıydı. Bazı araştırmacılar, semptomlarının OPI değil, başka bir form olan geçici cilt porfiyası olduğunu, ışık duyarlılığı ve cilt sorunlarını açıklayabilir.

İlginç bir gerçek: Vatikanlı hanedanlığı hakkında porfiya hipotezi, hanedanlık evlilikleri üzerinde yapılan çalışmalarda beklenmedik bir yanıt buldu. Vatikanlı imparatorlar, genellikle Arap veya Gürcü kraliçelerine (daha sonra Batı Avrupa soylularına) evlenirdi. Eğer porfiya gerçekten varsa, o autosomal dominant tipinde geçebilir ve yönetici sınıf içindeki yakın akraba evlilikleri (hakiki incecinsten olmasa da) nadir genin ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir. İlginci bir şekilde, MacElpaine'nin İngiliz kraliyet ailesi hakkında hipotezi de, Avrupa hanedanlıkları ile olan akrabalık ilişkilerine dayanmaktaydı.

3. Hipotezin eleştirisi: tarihçilik vs. spekülatif tıp

"Vatikanlı porfiyası" hipotezi, tarihçiler tarafından ciddi eleştirilere maruz kaldı:

Kaynak sorunu: Vatikanlı kronikçileri, semptomları tıbbi değil, ahlaki ve siyasi bir şekilde tanımladılar. "Şizofreni", "hakirlik", "melankoli" veya "tanrı tarafından cezalandırılmak" gibi terimler, karşıt imparatorları (özellikle iconoklastları) suçlamak veya onların başarısızlığını açıklamak için edebi temalar olarak kullanıldı. Binlerce yıl sonra bu tür tanımlamalara dayalı bir teşhis, oldukça belirsizdir.

Yaklaşımın seçiciliği: Hipotezin savunucuları, semptomları seçici bir şekilde seçerek, diğer olası teşhisleri göz ardı ettiler: epilepsi, sifilis (daha sonra ortaya çıktı), malariya, zehirlenme, farklı etiyolojiye sahip psikiyatrik rahatsızlıklar veya sadece savaşçı imparatorların sıkça yaşadığı kafa-beyin travmaları.

Materyal kanıtların eksikliği: Paleopatolojik araştırmalara göre, örneğin Rus knyazlarının kalıntıları, Vatikanlı imparatorluk mezarlıkları (yani Aziz Apostol Kilisesi'ndeki mezar) genellikle korunmamış veya incelenmemişti, bu da hipotezi tamamen teorik hale getiriyor.

4. Kültürel antropolojik boyut: hastalık kutsal bir imajın bir parçası olarak

Medikal doğruluğuna bakılmaksızın, "porfiya hastalığı" hakkında yapılan tartışma, Vatikanlı dünya görüşünün önemli bir yönünü ışığa çıkarıyor.

İmparatorun vücudunun kutsallaştırılması: İmparator, "yaşayan bir ikon" olarak bilinirdi. Herhangi bir hastalığı veya fiziksel kusur, tanrısal kızgınlık veya, aksine, halk için çektikleri acı ve çile olarak yorumlanabilir. Hastalık, karmaşık iktidar teolojisiye dahil edildi. Hastalık, iktidarın karmaşık teolojisiye dahil edildi.

Hamilelik hanedanlığı: İmparatorların hastalıklarının sürekli olarak dile getirilmesi, özellikle "porfiyada doğan" olanların, gerçek bir psikosomatik yük olarak görülebilir ve saray intrigaları, aşırı sorumluluk ve mistik görevleri karşılayan korkusu içinde yetişen varislerin gerçek bir yükü olarak görülebilir. Bu anlamda "porfiya hastalığı", "iktidarın kınası" metaforu, benzersiz kutsal statüdeki yaşamın maliyeti olarak görülebilir.

Örnek: Konstantin VII'ye atfedilen semptomlar (zayıflık, askeri seferlere katılmama), "imparator-çalışan ve bilge" modeli içinde bilinçli bir seçim olabileceği gibi, "imparator-savaşçı" modeline karşı bir seçim olarak da görülebilir. Fiziksel "zayıflığı", iktidarı temsil etmenin bir parçası olarak değil, patoloji olarak görülebilir.

Sonuç: Genom ve taht arasında

"Purpura hastalığı" ilgi çekici, ancak kanıtlanmamış bir tarihi-tıbbi hipotez olmaya devam ediyor. Ancak, teşhisle ilgili anlaşmazlıkların ötesinde, Vatikanlı imparatorluk iktidarını farklı bir açıdan görmemizi sağlıyor:

Hamilelik hanedanlığı olarak, evlenme çemberinin daralması ve genetik hastalıkların potansiyel olarak zayıflığı olan bir sistem.

İmparatorun fiziksel vücudunun, çağdaşları tarafından (işaret olarak) ve tarihçiler tarafından (semptom olarak) okunacak bir metin olarak görülmesi.

İmparatorun saksız, sanki kutsal gibi görünse de, genetik hatalardan psikiyatrik rahatsızlıklara kadar tüm insan zayıflıklarına maruz kaldığını hatırlatan bir hatırlatma olarak.

Bu nedenle, "porfiya hastalığı" ne kadar spesifik bir tıbbi durum olsa bile, imparatorluk bedeninin sembolik hastalığıdır, tıbbın, tarihin ve efsanenin bir köprüsüdür, bu durumun vizanтийskiy kosmose'deki "pürpura" iktidarının özel konumunun maliyetini sorgulamaya devam ediyor.

Permanent link to this publication: