SSCB'nin Gana'nın bağımsızlığını kazanmasına yardımı: diplomasi'den ekonomik çöküşe

SSCB'nin Gana'nın bağımsızlığını kazanması ve pekiştirmesi, Soğuk Savaş'ın parlak ve çelişkili bir epizodudur. Bu, 1957 yılında Gana'nın bağımsızlığını ilan etmesinden 1966 yılındaki askeri darbeye kadar süren bir dönemdir. Bu, sosyalist modernizasyon umutları, ideolojiler arasındaki çatışma ve pragmatizmler, aynı zamanda iyi niyetli niyetlerin yerel gerçekleri göz önünde bulundurmadan nasıl felaket sonuçlar doğurabileceği hakkında bir hikayedir.

SSCB, Gana'yı sadece yeni bir ticaret ortağı değil, Tropikal Afrika'da etkisini genişletmek için stratejik bir platform olarak görmüştür. Gana ise Batılı etkiden bir karşıt ve hızlı ekonomik atılım için kaynaklar arayan bir ülkeydi.

Diplomatik ilişkilerin kurulması ve ilk temaslar

6 Mart 1957 yılında, Zümrüt Sahili kolonisi bağımsızlığını kazanarak Tropikal Afrika'daki ilk bağımsız ülke olan Gana oldu. 4 Ocak 1957 yılında, Gana Başbakanı Kwame Nkrumah, SSCB Başbakanı Nikolay Bulganin'e bağımsızlık ilan etme törenine katılım daveti göndererek, sosyalist blokla bağlantı kurma çabasını gösterdi. Bu törende, SSCB heyet başkanı İ.A. Benediktov ile Gana Başbakanı arasında görüşmeler yapıldı. 30 Aralık 1957'de, SSCB ve Gana arasında büyükelçilik düzeyinde diplomatik ilişkilerin kurulması hakkında bir bildiri imzalandı.

Ekonomik ve teknik yardım: iddialı planlar ve sonuçları

En yoğun işbirliği dönemi 1960-1965 yılları arasındaydı. Ağustos 1960 yılında, ticaret, ekonomik ve teknik, aynı zamanda kültürel işbirliği hakkında ilk önemli hükümetler arası anlaşmalar imzalandı.

1961-1966 yılları, SSCB-Gana ilişkilerinin "altın dönemi" olarak adlandırıldı. SSCB, Gana'da bir dizi sanayi tesisi inşa etme taahhüdü altına girmiştir: balıkçılık sanayi kompleksi, altın işleme, makine yapım, beton, tuğla ve çimento fabrikaları, kağıt ve pamuk fabrikaları, aynı zamanda Karaca Volute nehri üzerindeki bir hidroelektrik santrali. SSCB jeologları yeni altın, manganez ve kireç ocakları araştırmaları gerçekleştirmişlerdir. SSCB, ulusal kadroların eğitimine yardım ederek, hatta Kваме Нкрума İdeolojik Enstitüsü için eğitim programlarının geliştirilmesine katılmıştır.

1961 yılında Şubat'ta imzalanan 2 MW termal gücünde atom araştırma reaktörü anlaşması, sonunda başarısız olan önemli bir proje oldu. 1966 yılı başında reaktörün başlatılması için hazırlıklar yapılmıştı, ancak darbe bu projeye son verdi.

Ancak SSCB'nin yardımı, olumsuz bir yan da getirdi. Kwame Nkrumah, hızlı sanayileşme fikriyle tutkuyla bağlı ve Sovyet deneyimini tekrarlamak isteyen Nkrumah, Moskova tarafından önerilen tarifeleri kabul etti. Bu tarifeler, tarım Gana'sı için zararlı oldu. Planlı ekonomi, büyük işletmelerin ve bankaların millileştirilmesi, sanayi üzerinde devlet kontrolü kurulması ve köylerde kolektif çiftliklerin kurulması gibi önlemler, yerel gerçekleri göz önünde bulundurmadı ve ekonomik çöküşe yol açtı. Çoğu ortak proje, planlama ve tedarik hataları nedeniyle maliyetli uzun vadeli inşaat haline geldi.

Politik etki ve 1966 yılı darbesi

Nkrumah'ın iç politikası, SSCB diplomatları ve uzmanların teşvik ettiği, sadece ekonomiyi değil, aynı zamanda halkın yaşam düzeyini de düşürdü. Bu, 24 Şubat 1966'da gerçekleşen askeri darbenin başarısını sağladı.

SSCB'nin darbe sonrası tepkisi tutarsızdı. İlk başta Moskova, "reaksiyoner, Batıcı rejim" olarak tanımlanan yeni rejimi tanımama kararı aldı ve Nkrumah'ın destekçileri için silah taşıyan bir gemiyi Batı Afrika kıyılarına gönderdi. Ancak gemi kısa süre sonra geri çağrıldı ve SSCB, darbeci hükümetle tam ilişkilerini yeniden sağladı. Bu adım, kredilerin geri ödenmesi, avantajlı ticaretin korunması ve başlatılmış projelerin tamamlanması gibi pragmatik çıkarlar nedeniyle atıldı. Bu, ideolojik zorunlukların pragmatizmi baskıladığı anlamına geldi ve SSCB'nin Afrika'daki politikasında yeni bir dönemin başlangıcını işaret etti.

SSCB (ve ardından Rusya) ile Gana arasındaki işbirliği, sonraki on yıllarda devam etti. 1970'ler ve 1980'lerde ilişkiler düşüş ve yükseliş yaşadı ve modern dönemde bilimsel-öğretim ve siyasi bağlantılar üzerinden pragmatik bir temele oturdu.

Permanent link to this publication: