Kabare: tarih ve modernite - bohem isyanından kimlik tiyatrosuna

Giriş: kabare, kültürel direniş biçimi olarak

Kabare (Fransızca cabaret — "kabak"), elit sanat, kitlesel eğlence ve toplumsal-siyasi alayın arasındaki çizgide dengeleyen benzersiz bir olaydır. Müziği, dansı, şairliği, dramyayı, görsel sanatları ve aşçılığı bir araya getiren bu sentetik alan, 140 yıllık tarihi boyunca toplumsal ruh hallerinin barometresi, estetik deneyimlerin laboratuvarı ve marjinal seslerin tribünesi olarak hizmet etmiştir.

Doğuş (1881–1914): burjuva sahnasına karşı ayaklanma

Kabare'nin doğuşu, ticari tiyatroya ve akademik sanata karşı bir protestoyla ilişkilidir. Annesi Paris'tir; 18 Kasım 1881'de sanatçı Rudolf Salis, Монмартре'de "Siyah Kedi" (Le Chat Noir) adlı bir kafe açmıştır. Bu sadece bir kafe değildi, aynı zamanda sanatçılar — şairler, müzisyenler, sanatçılar — kendileri ve benzerleri için performanslar oluşturan "sanatsal bir kafe"ydı. Burada "şanson" formatı, improvizasyon sketçeleri ve gölge tiyatrosu doğdu. "Siyah Kedi"nin başarısı, "Мулен Руж" (1889) gibi ünlü cankonnları, "La Pâtinoise" ve diğerlerine benzer bir dalga yaratmıştır.

Erken kabare'nin ana özellikleri:

Özel kulüp atmosferi: Gizlilik, sahne ve salon arasındaki sınırların ortadan kalkması.

Programın ekлекtilik: Bir akşam boyunca bir sembolist şair, куплетçi, şarlatan ve dansçı performans gösterebilir.

Burjuvazya üzerinde alay: Alay, burjuva ahlakları ve siyasete yönelikti.

Altın Çağ (1910–1933): savaşlar ve devrimler arasında

Kabare'nin gerçek çBlooming ve politizasyonu, Almanca konuşulan bölgede, özellikle Weimar Cumhuriyeti döneminde Berlin ve Цюрих'te gerçekleşmiştir.

"Şum ve Rauch" (Schall und Rauch, Berlin): 1901 yılında Max Reinhardt tarafından kurulmuş, daha sonra 1920'lerin efsanevi kabare haline gelen, askerlik, ikiyüzlülük ve milliyetçiliği alay eden bir yerdi. Burada Bertaolt Brecht ve Kurt Tucholsky gibi dramaturglar, dadaist sanatçı Hanni Höch performans vermiştir.

"Кабаре Вольтер" (Цюрих, 1916): Savaş karşıtı bir protesto olarak doğmuştur. Şair göçmenleri Tristan Tzara, Hugo Ball, sanatçılar Hans Arp ve Marcel Janco burada dada hareketini yaratmışlardır. Onların performansları (sesli şairlik, eş zamanlı okumalar) sanat hakkında olan algıları alt üst etmiştir.

"Kabare on bir katil" (Мюнхен): En acımasız politik kabarelerden biri olan, 1930'ların başında naziler tarafından hedef alınan, alaycı metinleriyle bilinir.

Weimar kabare fenomeni: Bu, keder, hedonizm ve sert toplumsal eleştirinin bir karışımı olan "volkan üzerinde dans"tı. Halk sanatçısı Anita Berger, Klabund ve K.I. Krol'un metinlerinde somutlaşmıştı.

Çöküş ve yeraltı (1933–1945): yasaklanmış sanat

Nazilerin iktidara gelmesiyle, fırtınalı kültür kabare yok edildi. Birçok sanatçı (Kurt Weill, Marlene Dietrich) göç etti. Almanya'da kabare, propagandaya araç veya derin yeraltıya gitti. Ancak işgal altındaki Paris'te bazı kabareler (örneğin, "Фоли-Бержер") çalışmaya devam etti ve işgün campinde (Терезиенштадт) ruh direnişi olarak kampanya cabareleri ortaya çıktı.

Savaş sonrası yeniden doğuş: alaydan şova

Savaş sonrası, kabare birkaç dalma bölümlerine ayrıldı:

Politik kabare (Kabare) Almanya ve Doğu Avrupa'da: Almanya ve GDR'da, yeni yönetimi eleştiren, denasifikasyonu ve daha sonra soğuk savaşı eleştiren alaycı kabareler yeniden doğdu (münih "Lacher und Schiessen"). Sosyalist ülkelerde (Polonya, Çekoslovakya) kabare, rejim karşıtı alayın bir adımlığıydı.

Kabare, estrada şovu olarak (Cabaret): Batıda, özellikle Christopher Isherwood'un kitaplarından uyarlanan Broadway müzikali "Кабаре" (1966) etkisi altında, gläm şovu, burlesk ve gece kulüpleri ile ilişkilendirildi. Paris'teki "Lido" ve "Krazy Horse", büyük revüleri ve büyüleyici kostümleri ve karmaşık numaralarıyla tanındı.

Modernite (1990'lardan itibaren): geleneklerin gözden geçirilmesi ve yeni biçimler

Modern kabare, tek bir tür değil, çeşitli uygulamaların ekosistemidir:

Neoburlesk ve new wave kabare: Burleskin (Dita von Teese'nin burlesk revüsü) yeniden doğuşu, striptiz değil, teatral, çoğu zaman feminizm veya queer sanatı, vücut, cinsiyet ve cinsellik konularını araştıran bir tiyatro olarak. Modern gruplar (Pussy Riot'nun erken eylemleri, Berlin'deki "İmparial Russian Ballet") siyasi ifadeler için bu estetiği kullanırlar.

Immersiv ve site-specific kabare: Çıkarılmış alanlarda (çöken fabrikalar, seralar, trenler) performanslar. İzleyici, eylemin bir parçası olur. New York'taki Sleep No More, kabare estetiği üzerinde güçlü bir etkisi olan etkileyici bir immersif tiyatrodur.

Kabare, kimlik araştırması olarak: Birçok modern sanatçı, yaralanma, göç, engelli, zihinsel sağlık gibi konular hakkında konuşmak için kabare formunu (monolog, şarkı, dans) kullanır. Bu, performans yoluyla terapi ve aktivizmdir.

Dijital kabare: COVID-19 pandemisi, evde intimacy ve küresel izleyici arasında birleşen streaming şovları olan online kabarelerin ortaya çıkmasını hızlandırdı.

Kabare'nin bugünkü işlevleri ve önemi

Alternatif sahne: Sanatçılar ve mейнстрim tiyatrosu veya pop endüstrisine uymayan temalar için bir platform.

Sosyal eleştirmen: Topluma karşı satirik bir ayna rolünü korudu (Almanca Kabare veya kökleri bu gelenekte olan Rusya'daki "Krivoye zerkalo" gibi projeler).

Topluluk alanı: İlgilere göre insanları birleştirir (queer kabare, barlarda şair slamları).

Marjinal türlerin koruyucusu: Klok, panтомima, stand-up, ekstrem dans gibi marjinal formları meşrulaştırır ve geliştirir.

Sonuç: ebedi format

"Siyah Kedi"den dijital performanslara kadar kabare, muhteşem yaşam gücünü kanıtlamıştır. Özü, esneklik, aktualite ve intimacy'dir. Bu, müze eser değil, sürekli yeniden icat eden, zamanın çağrılarına yanıt veren bir canlı varlıktır. Algoritmize edilmiş kültür ve standartlaştırılmış eğlencelerin çağında, kabare risk, doğrudan ifade ve insan teması olan bir bölgedir. Bu, sanatın masada bardaklar arasında doğabileceğini, güldürmek ve yansıtmakın bir medalyonun iki yüzü olduğunu hatırlatır. Kabare tarihi, farklı olma hakkı için mücadele eden, acımasızca konuşan ve aynı zamanda ciddi sanat olmayı korkmayan bir sanatın hikayesidir.

Permanent link to this publication: