İnfantilizm ve narzisizm. Sıklıkla karıştırılan, ama daha sık el ele giden iki kavram. İnfantil bir insan, “ömrü boyunca çocuk” olan, sorumluluk almak istemeyen biridir. Narzis, “kafasında taç olan yetişkin” ve takdir görmeyi isteyendir. Ama dikkatlice bakıldığında, aralarında birçok ortak nokta var: egocentrizm, empati yapamama, düşük frustrasyon toleransı. Daha da fazlası, infantilizm narzisizmin bir maskesi olabilir, narzisizm ise infantilite beslenir. Bu makalede, onların benzerlikleri, farkları ve kendinizde veya yakınlarınızda bu özellikleri fark ettiğinizde ne yapmak gerektiğini inceleyeceğiz.

Yetişkinlikte infantilizm nedir

İnfantilizm, yetişkin bir insanın zihninde çocukluk özelliklerinin korunmasıdır. Bu bir teşhis değil, kişisel bir özelliktir. Karar almak istememe, sorumluluğu devralma, “baba” (partner, patron, devlet) arayışı (her şeyi düzenleyecek) gibi belirtilerle kendini gösterir. İnfantil bir insan bir gün içinde yaşıyor, planlayamaz, anlık isteklere kolayca teslim olur. İnanılmaz, spontan olabilir, ama bu spontanlık hızla yorucu olabilir. Kriz durumunda eylem yerine duraksır veya histeriye girer. Kendisine “terbiye” edilmesini sevmez, ama sürekli ağlar ve şikayet eder. Örnek: 35 yaşındaki bir erkek, annesiyle birlikte yaşıyor, kurye olarak çalışıyor ve tüm serbest parayı oyunlara harcıyor. Ya da ev işlerini eşine devreden ve kendisi yorgunluğundan şikayet eden bir kadın.

Yetişkinlikte narzisizm nedir

Narzisizm, kişisel bir özellik (en şiddetli formunda - bozukluk), büyük ölçüde kendi önemi duygusu, sürekli takdir görmek ihtiyacı ve empati yapamama ile karakterize edilir. İnfantilisten farklı olarak, narzisist çok başarılı, hedef odaklı ve hatta çalışmacı olabilir. Ama başarısı, takdir kazanmak için bir araçtır. Narzisist eleştiriye tahammül edemez, başkalarını küçültür, incinen kendini intikam alır. İçtenlikle yakınlaşamaz, insanları kendini yükseltmek için bir uyuşturucu olarak kullanır. Örnek: tüm başarıları kendine atfeden ve küçük bir anlaşmazlıkta işçiyi işten çıkarabilen bir patron. Ya da sürekli dikkat gerektiren, ama başkasının duygularına ilgisiz olan bir partner.

Benzerlikler: Ortak kök

İnfantil ve narzisist, her ikisi de egocentriklerdir. Dünya, onların istekleri, onların kızgınlıkları etrafında döner. Her ikisi de sağlıklı bir uzlaşma yapamaz. Her ikisi de yetişkin sorumluluğunu korkar (ama farklı şekilde: infantilist kaçar, narzisist sahte yapar, aslında başarısızlık korkusundan), ama her ikisi de düşük özgüven altında. İnfantilist belirsiz, narzisist üstünlük hissine sahiptir, ama derinlerde her ikisi de zayıftır. Her ikisi de disfonksiyonel ailelerde büyüdü: ya aşırı bakım, ya soğukluk ve şiddet. Her ikisi de reddi iyi tolere edemez. Onlara reddedildiğinde, infantilist kızgın olur ve kendine çekilir, narzisist kızgın olur ve intikam alır.

Farklar: İnfantilist büyük planlar yapmaz

İnfantilist büyük bir hedefe sahip değildir, kendisini rahat bırakmak ve oynamak ister. Narzisist ise podyuma çıkmak istemektedir. İnfantilist hata kabul edebilir (ama bu çaba gerektirmezse), narzisist asla. İnfantilist daha çok “hafif çocuk”a benzer, narzisist ise “kaprisli kral”a benzer. İlişkilerde infantilist kendine bakım edilmesini bekler; narzisist tapınımı bekler. İnfantilist bağımlılıklara eğilimlidir (alkol, oyunlar, yiyecek), narzisist ise çalışmacılığa ve alışveriş bağımlılığına (statü şeyleri). Ancak, bu kombinasyon mümkündür: narzisist evde infantil olabilir (bulaşık yıkamaz, faturaları ödemez), ama kariyerde saldırgan olabilir.

Kokteyl: Narzisistik infantilizm

En zorlu durum, özelliklerin karışmasıdır. İnsan hem takdir ister, hem de gerçekten hiçbir sorumluluk almez. Kendini bir sanatçı olarak görmektedir, ama kiralık daireyi ödeyememektedir. Güç istemektedir, ama kendi gününü düzenleyememektedir. Bu tür insanlar sıkça ailede despotlar haline gelir: bağırır, aşağılar, ama kendileri de çalışmaz veya yeterince çalışmaz. Her zaman başkalarına ihtiyaç duyar: devlet, ebeveynler, partner. Ayrıca, neden çevreselilerin kendilerinden memnun olmadığını anlamaz. Bu, çevresine düşenler için aşırı zehirli bir kişilik türüdür.

Formasyon nedenleri

Her iki olay da çocukluğa dayanmaktadır. İnfantilizm, aşırı bakım ("anne her şeyi karar verecek") veya, tersine, travma ("yetişkinler zorlu, bu yüzden büyümek istemiyorum") nedeniyle ortaya çıkar. Narzisizm, idealizasyon ve küçümseme arasında geçiş yapmaktadır: ebeveynler zaman zaman övdü (sen bir sanatçısın), zaman zaman küçüttü (sen bir değersizsinsin). Çocuk, büyük "ben" ile kendini korumak için öğrenir. Sıkça narzisist ve infantilist ailelerde sınırlar ihlal edilmiştir, sağlıklı ayrılma olmamıştır. Kültürel faktörler: sosyal medya, anında zevk (beğeni) ihtiyacı ve başarı sergileme ihtiyacını yetiştirir.

Partnerinizde bu kombinasyonu nasıl tanıyabilirsiniz

İlişkilerin başında bu tür bir insan cazip olabilir (narzisistik "idealizasyon") ve spontan olabilir (infantilist hafiflik). Ama sonra fark edersiniz: vaatlerini yerine getirmiyor, sizi ev işlerine yükler, takdir ister, ama kendisi hiçbir şey yapmıyor ki bunu kazanmasın. Oyuncağını almadığınızda histeriye girer, ertesi gün size gelişkin bir fikri için takdir ister. Başarılarınızı sevmiyor, sürekli kendi başarısızlıklarınızdan şikayet ediyor. Onun davranışları hakkında konuşmaya çalıştığınızda, ya saldırır ("siz suçluyuz"), ya kızmış olur ("sen beni seviyorsun değil"). Bu bir döngü.

Bu tür insanları değiştirmek mümkün mü

En kolay olanı, saf infantilizm ve narzisizmsizdir. İnsan sorunu fark eder ve büyümek istiyorsa, onlara yardımcı olan terapi (şema terapisi, KPT), sorumluluk eğitimi, mali planlama yardımcı olur. Narzisizm daha zor tedavi edilir: narzisist genellikle terapiye gitmez, çünkü sorun görmüyor ("dünya aptaldır"). Narzisist terapiye giderse (genellikle depresyon veya ilişki kaybı nedeniyle), süre yıllar alır. İnfantilizm ve narzisizmin kombinasyonu ise en kötü tahmin. Terapi yıllar sürer ve başarı garantisi yoktur. Bu yüzden, psikologlar genellikle bu tür insanların partnerlerine işbirliği beklemek yerine kendilerini kurtarmalarını önerir.

Kendinizi fark ettiğinizde ne yapmalısınız

İlk olarak, sorunu kabul etmek. Eğer kendinizi "ömrü boyunca çocuk" veya "taçlı egocentrik" olarak tanıyorsanız, bu ilk adımdır. İkinci olarak, bir psikoterapeuta başvurmak. Kendi başınıza çaba göstermeyin, kökler derindir. Üçüncü olarak, küçük adımlarla başlamak: finansal, duygusal ve zaman sorumluluklarını almak, suçluluk yüklemeyi bırakmak. Kendi isteklerinize "hayır" demeyi öğrenmek. Ve en önemlisi, partner veya patronunuzda "baba" aramaktan vazgeçmek. Bu zor ve acı verici olabilir, ama mutlu bir yaşamın şansını verir. Hata yapmak hakkınız var, ama başkalarını kendi olgunluksuzluğunuzla yıkamak hakkınız yok.

İnfantilizm ve narzisizm, bir medalenin iki yüzüdür. İlişkileri, kariyeri, sağlığı yıkar. Ama çıkmaz var. Yetişkinliğe giden yol acılarla doludur - kendinizin merkezi olmadığını, başkalarının da duyguları olduğunu, yaşamın çabası gerektirdiğini anlamaktan geçer. Ama ödül - özgürlük, saygı ve nihayetinde gerçek yakınlaşma. Hazır mısınız?

Permanent link to this publication: