Yunuslar: dinosauruslardan önce yaşayan canlı torpedolar

İki yüz milyon yıl önce dinosauruslardan önce Dünya'ya çıkan bir varlık hayal edin. Bu varlık buzul devirlerini, asteroid çarpmalarını, iklim değişikliğini ve birçok türün yok olmasını yaşadı. Onlar yüz milyonlarca yıl boyunca neredeyse değişmedi çünkü mükemmeldi. Bu yunuslar. Acımasız bir avcı, ama düşmanlık aramayan. Korku ve aynı zamanda bilimsel heyecanın sembolü. Bu makalede yunusların nereden geldiğini, insanların onlara nasıl yaklaştığını ve onların insanlara nasıl yaklaştığını öğreneceğiz. Ayrıca, yunusu bir evcil hayvan veya en azından eğitilmiş sanatçı olarak sahiplenmek mümkün mü olacağını da öğreneceğiz.

Avcı doğum tarihi: yunuslar ağaçlardan daha eski

Yunuslar yaklaşık 450 milyon yıl önce, ordovik devri'nde ortaya çıktı. Bu, karada henüz yaşam olmadığı, okyanusların primitif omurgasızlar ve deniz kabuklarıyla dolu olduğu bir zamandı. İlk yunuslar küçüktü, ancak esnek ve hızlı olmalarını sağlayan kıkırdaklı bir iskelete sahiptiler. Dişleri modern türlerinkinden daha korkunç değildi, ancak avlayabildiler. O zamandan beri yunuslar beş büyük yok olma olayını yaşadılar, 65 milyon yıl önce dinosaurusları yok eden olay da bunlardan biri. Onlar uyarlandı, evrildiler, ancak temel yapısı - akıcı vücut, güçlü kuyruk, duyarlı reseptörler - neredeyse değişmedi.

En bilinen eski yunus, yaklaşık 23-3,6 milyon yıl önce yaşayan ve 18 metreye kadar ulaşan megalodon'dur. Elleri büyüklüğünde dişleri hala deniz yataklarında bulunur. Ancak megalodon öldü, onun soyu - modern yunuslar - yoluna devam etti. Bugün 500'den fazla yunus türü var, 20 santimetre uzunluğundaki küçük parlayıcı yunuslardan 12 metreye kadar ulaşan balina yunuslarına kadar. Evet, en büyük yunus avcı değil, barışçıl bir dev.

İnsan ve yunus: korkudan ilhama

Yunus korkusu insan zihninde derin kökleri var. Düzenli olarak denize çıkan antik insanlar bu sualtı gölgelere korktu. Polinezyalılar, Japonlar, Karayipler'deki halklar, yunuslar genellikle tanrılar veya tehlikeli ruhlar olarak ortaya çıktılar. Kuran'da deniz canavarlarından bahsedilir, bu canavarlar muhtemelen yunuslardır. Bu korku kültürde yankı buldu: 1975 yılında çıkan \"Chелюсти\" filmi hala devam eden bir maske korkusuna neden oldu.

Ancak istatistik başka bir şey söylüyor. Her yıl dünya genelinde yunusların saldırısından ortalama 5-10 kişi ölüyor. Karşılaştırma yaparsak: ABD'de yılda sadece 20 kişi sığır tarafından ölüyor, arılar yaklaşık 50, бегемotlar 500-1000. Yunuslardan korkuyoruz çünkü onları alışık olduğumuz ortamda görmüyoruz. Bilinmeyene korkuyoruz. Aslında çoğu yunus türü insanlara saldırmıyor. En tehlikeli olanlar - beyaz, Kaplan ve sığır yunusları - nadiren saldırır, çoğunlukla hatalı, insanı fildişi yunusu veya deniz tortusuna alıyorlar.

Son yıllarda yunuslara yaklaşımda değişiklik oldu. Bilim insanları onların davranışını inceleyen, ekologlar, doğa savunucuları. Hatta yunuslarla dalış turizmi gibi bir turizm türü ortaya çıktı. İnsanlar, bu avcıları doğal yaşam alanlarında görmek için büyük paralar ödüyorlar. Bu yüzden korku saygıya dönüşüyor, bazen de sevgiye.

Yunusun gözünden insan: ne görüyor?

Yunus kötülük veya iyi kategorileriyle düşünmez. O, mükemmel bir avcıdır ve beyni yiyecek aramak, çiftleşmek ve tehditleri kaçmak için ayarlanmıştır. İnsan için yunus, bilinmeyen bir nesnedir. Çoğunlukla sadece yanından geçer. Yiyorsa, genellikle \"deneme yemi\" - yiyebilir mi kontrol etmek için. Tünçeyi bir fildişi yunusu veya deniz tortusuna almadığını anladıktan sonra, kurbanını bırakır. Ancak, kan kaybı nedeniyle bir çiğneme, bazen ölümcül olabilir.

Bazı türler, örneğin balina yunusu, insana tehdit olmadığını gördüğü için tehlike arz etmez. Onlar planktonu süzerek beslenirler ve dalışçılara dikkat etmezler. rif yunusları da provokasyon olmadan nadiren saldırgan olabilirler. Yunuslar insanı hatırlamaz, intikam alır, saldırı planlar. Onların davranışı tetikleyicilere reaksiyondur: kan kokusu, vibrasyon, ani hareket.

Yunusu evcilleştirmek veya eğitmek mümkün mü?

Yunusların eğitimi konusu zoolojide en tartışmalı sorulardan biri. Yunuslar, delfinler veya primatlar gibi sosyal hayvanlar değildir. Onlar karmaşık hiyerarşiler oluşturamaz, avcıyı öğretmezler, insanı \"arkadaş\" olarak tanımazlar. Ancak deniz akvaryumlarında yunusların beslenme zamanını hatırladığı ve belirli bir yere gelmeye başladığı gibi durumlar olmuştur. Ancak bu eğitimdir, tekrarlanan tetikleyicilere dayalı bir şartlı refleks değildir.

Bazı türler, örneğin yunus-annesi, dokunmayı tolere edebilir ve hatta dalışçıların varlığını alışık olabilirler. Ancak bu hayvanlar bağlılık göstermezler. Onlar sadece insanı tehdit görmeyi görmezler. Onların \"dostluğu\" saldırganlık olmadan, iletişim istemez.

Gerçek eğitimler, köpekler veya delfinler gibi mümkün değil. Yunuslar sosyal zekat yok, komutları ayırt edemez, kelimeleri anlayamaz. Beyin yapıları farklıdır. Ayrıca, yunuslar wild avcılar ve bazı dalış operatörleri tarafından ellerle beslenme (bunun bazı dalış operatörleri tarafından uygulanır) oldukça tehlikeli olabilir. Yunus, ellerini balık olarak alabilir.

Domesticasyon hakkında - bu türün genetik değişikliği, birçok nesil boyunca sürer. Domesticasyon için, hayvanın hapiste çoğalması gerekir ve yunuslar, sanal koşullarda oldukça kötü çoğalır. Ayrıca, yunusların boyutları ve ihtiyaçları, evde tutulmasını imkansız kılar. Bu yüzden net cevap: yunuslar evcilleştirilemez ve alışılmış anlamda eğitilemez.

Yunuslar hakkında kasıtlar ve yalanlar

Yunuslar hakkında birçok mit var. En bilineni, yunusların kilometrelerce uzaktan kan kokusunu hissedebileceği. Aslında onlar yüzlerce metre uzaklıklarda hissedebilirler, ancak filmlerdeki kadar büyük bir mesafede değil. Diğer bir mit, yunusların sürekli hareket ederek nefes almak zorunda oldukları. Bu, bazı türler için (örneğin, beyaz yunus) doğru, ancak birçok yunus deniz dibinde dinlenebilir ve burun delikleri aracılığıyla suyu süzülebilir.

Bazı eğlenceli hikayeler de var: örneğin, yunusların delfinlerin onları taranmasından korktuğu. Delfinler gerçekten bazen yunuslara saldırabilir, ancak yunuslar onlara korku duymaz - bu daha çok kaynak rekabetidir. Ayrıca, dalışçılar, yunusların maskelerini tanıdığını ve kendilerini okşamalarına izin verdiğini iddia ederler. Ancak bilim insanları bunu şüpheyle karşılıyor, daha çok tolere etmektir.

Sonuç: yunus - düşman değil, dost değil, dünya ile aynı sitede

Yunuslar Dünya'da ağaçlardan daha uzun, birçok türden daha uzun yaşar. Onlar okyanus dengeinin bir parçasıdır. Onlar kötü veya iyi değil, sadece varlar. İnsan, onları etrafında mitler, korkular, daha sonra bilimsel ilgi ve koruma oluşturdu. Onları evcilleştiremeyiz ve ihtiyacımız yok. En iyi şey, gözlemlemek, incelemek ve saygı göstermektir. Yunuslarla etkileşim, egemenlik arayışından ziyade, her bir varlığın kendi yolunu anlama üzerine inşa edilmelidir.

Permanent link to this publication: