Anne — ilk birey, bize güvenlik hissi verir. Ama bu anne çocuklarına kendisini yansıtma olarak bakarsa ne olur? Sevgisi çocukların kendi hayallerine ne kadar uygun olduklarına bağlısa ne olur? Bu narシsistik bir annedir. İnsanlar önünde dikkatli olabilir ve yalnızken yıkıcı olabilir. Kendi «kurbanlığını» baskılayabilir veya soğukça göz ardı edebilir. Bu tür annelerin çocukları, asla yeterince iyi olmadıklarını hissederler. Ama bu yaralanmayı aşmak mümkündür. Narシsistik anneyi tanımak ve iyileşmek nasıl anlatıyoruz.

Narシsistik anneyi tanımak

Narシsistik anne mutlaka bağırır ve döver. Çoğunlukla daha ince davranır. Belirtiler: sürekli kendi kurbanlarını konuşur (“ben sen için ne çok şey yaptım”); çocuğun başarılarına kıskanır (özellikle kızı); çocuğu psikoterapist olarak kullanır (kocasına, hayata şikayet eder); sınırları ihlal eder (günlüğü okur, sokak sokak girer); dış görünüşü, meslek seçimini, ortağı eleştirir; çocuğun başarılarına sevinemez, kendine bağlı olarak (“bu benim genlerim sayesinde”) veya çocuğun duygularını küçümser (“sen çok duygusal”, “sen hayal kuruyorsun”). Bu tür annelerin çocukları, şartsız sevgi hissetmez — sevgi kazanmak, uygun olmak, yetenekli olmak, itaatkâr olmak gereklidir.

Narシsistik annelerin türleri

Psikologlar birkaç tür belirler. Anne-emsal: çocuklarını kendisinin devamı olarak görmesi, kendilerine ayrılmalarına izin vermez, her adımda kontrol eder, hatta yetişkinlikte bile. Anne-ihmalci: soğuk, duygusal olarak ulaşılabilir değil, kariyerine veya sevgililere odaklanır. Çocuk kendini gereksiz hisseder. “Sosyal narシsistik” anne: çocuğun başarılarını gösterir, kendine övgü almak için. Başarısızlıklarda sert bir şekilde cezalandırır. “Kurban” anne: sürekli hasta olur, acı çeker, suçluluk hissiyle manipüle eder (“sen beni mezarlığa gömüyorsun”). Tüm bu türler zarar verir, ancak farklı şekillerde.

Narシsistik annelerin çocukları: neye büyürler

Senaryolar farklıdır. Çocuk, ezik, endişeli, mükemmeliyetçi olabilir (“beni sevmeleri için mükemmel olmalıyım”); bağımlı olabilir: hayat boyunca onay aramak, abuserli ortaklarla tolere etmek. Kendi kendine narシsistik olabilir — annesinin modelini taklit ederek. Ayağa kalkabilir ve tamamen izole olabilir. Ortak bir şey — düşük özsaygı, güven sorunu, “hayır” dememek, sürekli suçluluk hissi. Çoğunlukla depresyonlar, RPP, otoimmün hastalıklar (psikosomatik) gelişir.

Narシsistik annenin etkisini yetişkinlikte aşmak

İlk adım, sorunun olduğunu kabul etmek. Annenizi haklı çıkarmamak: “o iyilik niyetiyle yapıyordu”. İkinci adım, ondan sevgi ve kabul beklemekten vazgeçmek. Alınmadığını alamazsınız. Üçüncü adım, mesafeyi kurmak. Bu, taşınmak, iletişimi en aza indirmek, “bilgi diyeti” (kişisel yaşam hakkında konuşmamak) olabilir. Dördüncü adım, psikoterapistle çalışmak (çocuk travması uzmanı olanlarla daha iyi). Yöntemler: EMDR, şema terapisi, KPT. Beşinci adım, kendinizi bakımını öğrenmek, onay aramaktan vazgeçmek.

Kendi kendine yardım teknikleri

Günlük tutma. Suçluluk ve utanç hissettiğiniz anları yazın. Kendinize soru sorun: “Bu gerçek bir suçluluk mu, yoksa dayatılmış mı?”. “İçsel baba” pratiği: kendinizi küçükken konuşan kendinize temsil edin. Kendinize ne derdiniz? “Sen suçlu değilsin, sen iyi birisin”. “Dur” teknik: anne manipüle başladığında, zihinsel olarak “dur” deyip odaklanın. Afiyathaneler: “Kendime hayatımın hakkı var”. Ayrıca, “hayır” demek için gerekli olmayan gerekçelerle konuşmayı öğrenmek de önemlidir.

Affetme: narシsistik anneye affetmek gerekli mi

Affetmek zorunda değilsiniz. Suçluluk göstermeyen biri için affetmek zorunda değilsiniz. Affetme, onun için değil, sizi rahatlatmak için. Ancak, birçok psikolog, öncelikle kızgınlığı yaşamak ve affetmenin (ya da gelmemesi) zamanında gelebileceğini düşünür. Kendinizi zorlamayın. Daha önemlisi, annenin değişmeyeceğini kabul etmek ve ondan sevgi beklemekten vazgeçmek.

Kendinizde narシsistik özellikler hissediyorsanız ne yapmalısınız

Yaralanmayı tekrarlamak korkusu olabilir. Kendinizi tanıyorsanız, paniğe kapılmayın. Farkındalık, tedavinin yarısıdır. Psikoterapeuta başvurun. Çocuğunuza “hayır” demek için “ama” olmadan övgüde bulunun. Onun duygularını dinleyin, duygularını küçümsemeyin. Hatalarınızda özür dileyin. Unutmayın: mükemmel bir anne olma zorunluluğunuz yok, “yeterince iyi” yeterlidir.

Yaşam örneği: yetişkin çocuklar nasıl travmayı aşar

Marina, 32 yaşında: “Başka bir şehre taşındım ve iletişimi ayda bir telefonla sınırladım. Rahatlamış hissettim. Şimdi “hayır” demeyi öğreniyorum”. Aleksey, 45 yaşında: “Tüm hayatımda yöneticilerin onayını arıyordum. Terapi sonrası işimi bıraktım ve kendi işimi açtım. Annemle konuşuyorum, ancak ondan övgü beklemiyorum”. Elena, 28 yaşında: “Anneye dış görünüşümü yorumlamasını yasakladım. Sinirlendi, ancak dayandım. Şimdi daha iyi iletişim kuruyoruz — sınırları anlamış oldu”.

Narシsistik annenin etkisini aşmak maraton, hızlı koşu değil. Ancak mümkündür. Önemli olan, annenin değişmesini beklemekten vazgeçmek ve kendi hayatınızı değiştirmek. Sevgi, ne için olduğunu değil, sadece var olmanız için. Ve bu sevgiyi kendinize verebilirsiniz.

Permanent link to this publication: