Aile mahkemelerinde garip bir teşhis giderek daha sık duyuluyor. Çocuk babayı çok seviyor, oysa ki o vurmadı, incitmedi, doğum günlerini unutmadı. Bu kadar nefret nereden geliyor? Psikologlar: ebeveyn yabancılaşma sendromu. Avukatlar fısıldar: annenin ayarlaması. Hakimler şüpheci: kanıtlayın. O zaman ebeveyn yabancılaşma sendromu uzmanlığı atanır. Bu ne tür bir hayvan, nasıl yakalanır ve güvenilir mi? Ağzımızı açalım.

Ebeveyn yabancılaşma sendromu nedir

Terim, 1985 yılında Amerikalı psikiyatrist Richard Gardner tarafından icat edilmiştir. Gördüğü şey: boşanma süreçlerinde bazı çocuklar objektif nedenler olmaksızın bir ebeveyni nefret etmeye başlar. Çocuk sadece incinmiş değil, babayı veya anneyi demonte eder, onlara yapılmamış zulümler atar, buluşmalardan kaçınır, ebeveynin hasta veya acı çekmesiyle mutlu olur.

Nedeni - ikinci ebeveynin sistematik işleme. Annenin (daha az olarak baba) çocuğa: "diğer ebeveyn düşman, tehlikeli, seni sevmiyor, seni çalma/öldürme/kovma istiyor" diye empoze eder. 12 yaşından küçük bir çocuk bu bilgilere kritik bir şekilde değerlendiremez. Onu doğruluk gibi alır. Yanlış bir dünya resmi oluşur.

Gerçek şiddetle karşılaştırıldığında önemli bir fark: ebeveyn yabancılaşma sendromunda şiddet olayları yoktur. Çokluğ yok, tehdit yok, ihmal yok. Sadece empoze edilen korku ve nefret vardır. Ve yabancılaşmanın ana aracı - çocukla ayarlanan ikinci ebeveyn.

Ebeveyn yabancılaşma sendromu uzmanlığı neden gereklidir

Mahkemede iki pozisyonla karşılaşılıyor. Baba diyor: "çocuğu ayarladılar". Anne diyor: "o babayı korkutuyor, çünkü o sert". Kim doğru? Hakim psikolog değil. Çocuğun kafasına bakamaz. Uzmana ihtiyaç var. Ebeveyn yabancılaşma sendromu uzmanlığı, üç soru cevaplamak içindir:

Çocuğunda ebeveyn yabancılaşma sendromunun belirtileri var mı? Varsa - kim yabancılaştırıcı ebeveyn (kim ayarlıyor)? İkinci ebeveynin reddi meşru mu (yani gerçekten sert miydi) veya meşrulaştırılmamış mı (yani ayar mı)?

Uzmanlık olmaksızın mahkeme, empoze edilen korkuyu gerçek şiddet olarak alabilir ve suçsuz ebeveynin haklarını çalabilir. Ya da tam tersi, gerçek şiddeti fark edemeyebilir, "sadece ebeveyn yabancılaşma sendromu" olarak karar verebilir. Uzmanlık, bu iki durumun ayrımını yapacak bir alettir.

Uzmanlık nasıl geçer

Süre uzun, iki haftadan birkaç aya kadar. Uzman komisyonu genellikle bir çocuk psikoloğu, bir psikiyatrist ve bazen bir sosyologdan oluşur. Davanın belgelerini, tıbbi kartları, okuldan gelen raporları, ebeveynlerin iletişimini inceleyebilirler.

Sonra çocuğa çalışılır. Görüşmeler göz göze, resim testleri, fotoğraflara anlatmalar. Uzman, çocuğun yabancılaştırılan ebeveynin (hatesi olan) bahsedildiğinde nasıl tepki verdiğini gözlemler. Gözbebeği genişliyor mu? Ses yükseliyor mu? Çocuk, kendisi tarafından icat edemeyeceği, öğrendiği yetişkin, ezberlenmiş ifadeleri kullanıyor mu ("sen psikolojik istismarcısısın" bir sekiz yaşındaki çocuğun ağzında)?

Her iki ebeveyn de ayrıca sorgulanır. Olayların versiyonlarını karşılaştırır, çelişkiler arar. Uzman, çocuğun yabancılaşma eğilimini ve kritik düşünme yeteneğini test edebilir. Çok karmaşık durumlarda, çocuğun her bir ebeveynle ayrı ayrı buluşmalarının video kayıtlarını kullanır ve davranışlarını analiz eder.

Sonuç - yazılı bir rapor. Uzmanlar, var mı veya yok mu, kim yabancılaştırıcı, kim yabancılaştırılmış olduğunu verir. Ve en önemlisi - mahkemeye tavsiyeler: çocuğu yabancılaştırılmış ebeveynle bırakmak, yabancılaştırıcı ile iletişimi sınırlamak, tedaviye başlamak.

Tanısal yöntemler ve kriterler

Uygun bir "sindrome detektörü" yok. Ancak uzmanlar, (Gardner'e göre) toplu olarak analiz edilen sekiz klasik belirtiyi vurguluyorlar:

İftira kampanyası: çocuk sürekli olarak yabancılaştırılan ebeveyni suçlar, yalanlar uydurur. Zayıf, sahte rasyonel açıklamalar: "Neden babayı sevmiyorsun?" sorusuna çocuğun cevabı "o dondurma satmadı" veya "o anneyi incitti", bu kadar nefrete orantısızdır. Ambivalans eksikliği: çocuk ya yabancılaştırıcı ebeveyni sevip, ya yabancılaştırılmış ebeveyni nefret ediyor. Sağlıklı bir çocuk kötü bir ebeveyn için de karışık duygular hisseder. Bağımsız düşünme fenomeni: çocuk, kimse tarafından ayarlanmadığını iddia eder, kendisi her şeyi icat ettiğini söyler. ve yetişkin, ezberlenmiş ifadeleri kullanır. Yabancılaştırıcı ebeveyni otomatik olarak destekleme: her türlü anlaşmazlıkta çocuk, hatalı olan yabancılaştırıcı ebeveynin yanında durur. Yabancılaştırılmış ebeveynin şiddetine karşı suçluluk duygusu eksikliği: çocuk, yabancılaştırılmış ebeveynin hastalığı veya acı çekmesine sevinir, utanmaz. Yabancılaştırılmış ebeveynin senaryolarının varlığı: çocuk, görmemiş olduğu hikayeleri tekrarlar (örneğin, "baba anneyi dövdü", o zaman başka bir ülkede yaşadı). Yabancılaştırılmış ebeveynin ailesine karşı düşmanlık: çocuk sadece babayı değil, babanın ebeveynlerini, kızkardeşlerini, hatta ev hayvanlarını da nefret eder.

Çocuğunda 8'den 5 belirti varsa, yabancılaşma sendromunun yüksek olasılıkla var olduğu anlamına gelir. Uzman, gerçek şiddetin olmamasını da değerlendirir: belgeleri kontrol eder, üçüncü tarafları sorgular, tıbbi raporları inceleyebilir.

Uzmanlıkta zorluklar ve eleştiriler

Ebeveyn yabancılaşma sendromu, uluslararası hastalık sınıflandırma (MKB-11) ve DSM-5'te resmi bir teşhis değil. MKB-11'de "ebeveyn yabancılaşma sendromu" olarak faktörler bölümüne dahil edilmiştir, ancak psikiyatrik bir rahatsızlık olarak değil. Bu, mahkemelerde kullanılmasına yeterli, ancak zorunlu tedavi için yeterli değildir.

Eleştirmenler diyor: uzmanlık objektif değil. Bir psikolog sendrom görebilir, diğeri gerçek bir travma görebilir. Objektif biyomarkerler veya MR taramaları yok. Ayrıca, "ayarlama" suçlaması, gerçekten de zarar gören anneler ve babalar karşıtı bir silah olarak kullanılabilir. İstismarcı mahkemede der: "Bu benim eşimi dövmüyorum, bu annenin çocuğunda ebeveyn yabancılaşma sendromu oluşturdu."

Bu yüzden mahkemeler uzmanlığa dikkatli yaklaşıyor. Bu önemli, ancak tek kanıt değil. Gerekli olan bir araya gelme: tanıkların ifadeleri, ses ve video kayıtları, koruma kurumlarının raporları.

Uzmanlık kim tarafından yapılır ve ne kadar mal olur

Uzmanlık mahkeme tarafından atanır. Bir tarafın talebi üzerine. Devlet uzmanlık kurumları (örneğin, Serebsky adlı Adli Tıp Merkezi) veya lisanslı özel organizasyonlar tarafından yapılabilir. Rusya'daki maliyet, karmaşıklık, sorgulananların sayısı ve bölgeye bağlı olarak 50 ila 300 bin ruble arasında değişir. Süre - 1 ila 6 ay.

Talep eden taraf öder. Çoğunlukla baba, çünkü ayarlamayı kanıtlamakla ilgilidir. Mahkeme kendi girişimiyle uzmanlık atanırsa, ödeme bütçeden (nadiren) veya taraflar arasında bölüşülür.

Önemli bir ayrıntı: uzmanın aile anlaşmazlıkları ve yabancılaşma sendromu konusunda uzmanlaşması gerekir. Ortağın çocuk psikiyatristi, bu yöntemleri bilmeyebilir. Bu yüzden talep öncesi uzmanın özgeçmişini inceleyin, önceki uzmanlıklarını, kaç tane olduğunu, mahkeme davaları olup olmadığını sorun.

Babanın uzmanlığa nasıl hazırlanacağı

Çocuğunuzun ayarlandığını düşündüğünüzde, önlem alarak harekete geçin. Mahkemeden önce kanıtları toplayın. Annenin çocuğu ayarlamakla tehdit ettiği konuşmaları (yasa izni olan yerlerde) kaydedin. Mesajlaşma uygulamalarındaki iletişimi saklayın. Annenin neden olmasızca iletişimi engellediği durumları kaydedin.

PAS (Ebeveyn Yabancılaşma Sendromu) konusunda uzmanlaşmış bir avukat tutun. Uzmanlık talebi hakkında doğru bir dilekçe yazmasına ve güvenebileceği bir uzmanlık organizasyonu önermesine yardımcı olacaktır.

En önemlisi, kendinizi provokatif hale getirmeyin. Çocukla buluşmada çocuğa kötü davranırsa, bağırırsa, vurursa - cevap vermemek. Kamera kaydedin. Kontrolün dışına çıktığında sakince ayrılın. Göreviniz, uzmana göstermek, tehlikeli olmadığınızı, şiddetli olmadığınızı göstermek. Annenin provokasyonları sadece ayarlamayı doğrulayabilir.

Unutmayın: uzmanlık çocuğa stres verir. Çocuk yalan söyleyebilir, ağlayabilir, sizi suçlayabilir. Baskı yapmayın. Profesyonellere güvenin.

Uzmanlık sonucunda ayarlanma belirlendiğinde ne yapılabilir

Ebeveyn yabancılaşma sendromunun altında en iyi tedavi, çocuğun yabancılaştırılmış ebeveynle ikametini değiştirmesi ve yabancılaştırıcı ile iletişimi geçici olarak sınırlamaktır. Evet, paradoks: çocuğun her iki ebeveynini de sevmesine geri dönmek için onu ayarlayanından almak gerekiyor.

Paralel olarak aile terapisi de atanır: psikolog çocuk, her iki ebeveynle ayrı ayrı, sonra birlikte çalışır. Amaç - yanlış kuralları yıkmak, sağlıklı bağlanmayı geri getirmektir. Tedavi bir yıldan uzun sürebilir.

Rusya'da mahkemeler genellikle bu kadar radikal bir önlem olarak çocuğun yabancılaştırılmış ebeveynle ikametini değiştirmeyi reddeder. Genellikle zorunlu psikolojik ziyaret atanır ve yabancılaştırıcı ebeveynin "iletişimi engellememesi" zorunluluğu getirilir. Ancak ayarın kanıtlanması ve ciddiyeti (çocuk bir yıldır babayı görmemiş, annenin çocuğun soyadını değiştirdiği, yerleşim yeri gizlediği) ağır olursa, velayetin devredilmesi de mümkün olabilir. Uygulama var, ancak nadir.

Yurtdışında daha katı. ABD, İsrail, Brezilya'da yabancılaştırıcı ebeveynin velayetini elinden alabilir, hüküm giydirilebilir (mahkemeye saygısızlık etmek için) veya rehabilitasyon programına gönderilebilir. Avrupa'da da bazı örnekler var, ancak daha az.

Uzmanlık sonucunda ayarlanma belirlendiğinde ne yapılabilir

Evet. Uzmanın raporu, sonuncu instansiyadaki doğrudur. Hakim, onu diğer kanıtlarla eşit bir şekilde değerlendirir. Uzmanın kalitesiz olarak yapıldığını düşündüğünüzde (uzman ilgilendi, yanlış yöntemler kullandı, gerçek şiddetin göz ardı etti), tekrarlanan uzmanlık talebinde bulunun. Başka bir komisyon.

Eğer mahkeme tekrarlanan uzmanlığı reddederse, kararı temyize götürün, ihlalleri belirtin. Ayrıca, raporu incelemek için bağımsız bir uzman çağırabilirsiniz. Bu, uzmanlığın yerine geçmez, ancak mahkeme bu görüşmeyi danışmanlık olarak değerlendirebilir.

Önemli: devlet kurumunda uzun yıllar boyunca itibarlı olan bir uzmanlık raporu, itiraz etmek zor. Özel bir uzmanlık raporu, formatta ihlaller varsa, daha kolay itiraz edilebilir.

Ebeveyn yabancılaşma sendromu uzmanlığının geleceği

PAS'ye olan ilgi artıyor. 2026 yılında Rusya'da "psikolojik istismar yoluyla yabancılaşma" kavramının Aile Kanunu'na dahil edilmesi hakkında bir yasa tasarısı hazırlanıyor. Eğer kabul edilirse, çocuğa ilişkin anlaşmazlıklarda ebeveyn yabancılaşma sendromu uzmanlığı zorunlu hale gelecek. Bu, hakim hatalarının azalmasını ve manipülatörlerin cezalandırılmasını sağlayacak.

Ayrıca, çocuk konuşmasının analiz edilmesi ve ezberlenmiş ifadeler ve duygusal tonu için bilgisayarlı yöntemler geliştiriliyor. Belki birkaç yıl içinde uzmanlar için yüksek doğrulukta işaretler belirten yapay zeka yardımcıları göreceğiz
© biblio.uz

Постоянный адрес данной публикации: