Laiklik Din Fenomeni: Modern Toplulukta Tanrısızlaştırılmış Kutsallaştırma

Laiklik (kamu) din fenomeni, toplumda geleneksel dinin işlevlerine benzer işlevler gören, ancak tanrısal,超自然的 veya kişisel bir tanrıya başvurmayan kolektif inançlar, ritüeller ve semboller sistemidir. Tapınakları laik, "dünya" varlıklarıdır: ulus, devlet, bilim, ilerleme, insan hakları, anayasa, pazar veya belirli bir şahıs. Bu, geri kalmış bir dinlik değil, sekularizasyon sürecinde temel antropolojik ihtiyaçları (anlam, birlik ve kutsallık) karşılamak için ortaya çıkan tam bir işlevsel alternatiftir.

Theoretik Dayanaklar ve Ana Özellikler

Terim, Jean-Jacques Rousseau tarafından 1762 yılında "Topluluk Sözleşmesi"nde "kamu dinine" olarak tanımlanmış ve devlet için gerekli bir dogma seti olarak (Tanrı'nın varlığı, ahiret, topluluk sözleşmesinin kutsallığı) sunulmuştur. Topluluk sosyolojisi, Emile Durkheim (dinin sosyal dayanışmanın yansıması ve güçlendirilmesi olarak) ve Robert Bellah (Amerikan kamu dininin analizi) tarafından geliştirilmiştir.

Laik dinin ana belirtileri:

Sakral nesneler ve metinler: Anayasa, İnsan Hakları Bildirgesi, ulusal bayrak, Bilinmeyen Askere anıtı, bilimsel yöntem (sözde imkansız kanon). Bu nesneler dokunulmazdır ve ritüel saygı ile çevrilidir.

Ritüeller ve törenler: Cumhurbaşkanının göreve başlama töreni, askeri geçitler, saygı duruşu, çelenk yere serme, ödül törenleri (Nobel, Oscar), laik "geçiş ritüelleri" (mezuniyet, tez savunması).

Święte daty (kalendarz): Bağımsızlık Günü, Zafer Günü, Anma Günü. Bu tarihler zamanı yapılandırır ve toplumun kuruluşunda önemli olaylar-mitleri tekrar üretir.

Keşişler ve пророки: Siyasi liderler, popüler bilim insanları (örneğin, Carl Sagan veya Stephen Hawking bilimsel dünya görüşü olarak peygamberler), yüksek mahkeme yargıçları (kutsal metin-anayasayı yorumlayanlar), spor ve sinema yıldızları (laik aгиография'nın azizleri).

Dogmalar ve eresler: Demokratik ilkelerin dokunulmazlığı, ilerleme inancı, insan haklarının mutlaklığı. Bu temellerin eleştirisi "eres" olarak damgalanabilir (milliyetçilik, bilim reddi, politik doğruluk ihlali).

Temel Formlar ve Örnekler

1. Kamu (siyasi) din

En fazla araştırılan forma, sakralizasyonun ulus ve devlet olarak yapıldığı.

Amerika Birleşik Devletleri: Bellah'ın klasik örneği. Burada: kutsal metinler (Bağımsızlık Bildirgesi, Anayasa), peygamberler-kurucular (atalar, Abraham Lincoln, Martin Luther King), ritüeller (bayrağa yemin, Teşekkür Günü olarak kuruluş kutlaması), kutsal yerler (Rushmore Dağı, Washington'daki Ulusal Park). Amerikan rüyası, "tepe üzerindeki şehir" olarak eschatolojik bir hedef olarak öne çıkıyor.

Fransa: Cumhuriyet kültürü, laik ahlak (laïcité), "özgürlük, eşitlik, kardeşlik" mottosu olarak tartışılmaz bir triad. Paris'teki Panthéon, ulusun "azizleri" için mezarlık (Voltaire, Rousseau, Zola, Curie).

SSCB ve onun mirasçıları: Komünist ideoloji, kendi dogmatları (marksizm-leninizm), kutsal metinler (klasiklerin eserleri), peygamber (Lenin - mavi çelişki mavi çelişki), ritüeller (demonstrasyonlar, parti toplantıları, piyonoer sıra), azizler (devrim ve çalışma kahramanları), cehennem (GULAG) ve cennet (komünist gelecek). Modern Rusya'da bu dinin unsurları, zaferin Büyük Vatansever Savaşı olarak mükemmel bir şekilde kutsallaştırılmış olay olarak ulusu birleştiren bir kültür haline dönüştürülmüştür.

2. İnsan Hakları ve Liberal Hümanizm Din

İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşmuştur. Kutsal metni - İnsan Hakları Bildirgesi, dogmatları - evrensel ve kayıtsız şartsız haklar, eres - rasyonelcilik veya hakların reddi, ritüeller - insan hakları davaları, protesto eylemleri, kutsal yerler - BM'nin genel merkezi, Strasbourg Mahkemesi. Bu, adil bir dünya düzenine ulaşma olarak kendi eschatolojisini sunar.

3. Bilim Din

bilime değil, bilime doğru yolda ve insanlığın kurtuluşu için tek yolda inanç. Dogmatlar - rasyonelcilik, empirizm, kutsal metinler - Einstein, Darwin'ın eserleri, peygamberler ve azizler - büyük bilim insanları, ritüeller - konferanslar, tez savunmaları, makalelerin yayımı (değerlendirilen dergiler), eres - sahte bilim, yaratılışçılık. Bu dinin müritleri, bilimin tüm sorunları (hastalık, açlık, ölüm) çözeceğine inanır, bu da bilimsel eschatoloji olarak bir formdadır. Eleştirmenler (örneğin, Feyerabend), bu yaklaşımın dogmatik olduğunu belirttiler.

4. Tüketim ve Marka Din

Kapitalizm kendi quasi-ilişkisel dini sistemini yaratmıştır. Tapınaklar - ticaret merkezleri ve marka mağazaları, ritüeller - alışveriş, Black Friday, kutsal nesneler - statü ürünleri (iPhone, lüks otomobil), mitoloji - satın alarak değişim hakkında reklam anlatıları, keşişler - marka yöneticileri, etkileyiciler. Tüketiciler, markaya inanç eylemi olarak görev yapan hacıdır.

5. Wellness ve Self-Care Din
Modern sağlık, farkındalık ve self-optimizasyon kültürü. Dogmatlar - kendi vücudunuz ve zihinsel durumunuz için sorumluluk, ritüeller - meditasyon, detoks, fitnes eğitimleri, kutsal metinler - psikoloji ve nütrisyon gurusu kitapları, günah - hırsızlık, yanlış beslenme, negatif düşünceler, kurtuluş - ideal "ben"e ulaşma. Bu, son derece bireyselleştirilmiş bir din, kurtuluşu toplumda değil, kendinde arar.

Funciones y análisis crítico

Laik dinin işlevleri geleneksel dinin işlevlerine benzer:

Integrativo: Toplumu ortak değerler etrafında birleştirir.

Legitimador: Güç ve sosyal düzeni haklılaştırır.

Significativo: Varlık, ölüm, acı gibi varoluşsal sorulara laik paradigma içinde yanıtlar verir.

Regulador: Toplumsal ahlak yoluyla davranış normlarını oluşturur.

Crítica:

Dogmatizmin ve intoleransın riski: Laik dinler, dini dinler gibi o kadar da totaliter olabilir (örneğin, Stalinizm veya ABD'deki McCarthyizm, "eretikleri" katı bir şekilde zulmetti).

Terimlerin karıştırılması: İlgili değerlerin (örneğin, pazarın etkinliği) aşırı absoluteleştirilmesi, sosyal adaletsizliğe yol açabilir.

"Kaçıştan kaçış" (Erich Fromm): Tradisyonal dini dayanakları kaybeden birey, devlet veya piyasadan sunulan yeni dayanakları kabul etmekle, varoluşsal endişeden kaçmak için istekli olur.

Neutralliğin yanılsaması: Laik dinler, genellikle "objeektif" veya "doğal" sistemler olarak maskelenir, ideolojik ve tarihsel olarak belirli bir doğaya gizlenir.

Conclusion: the inevitability of the sacred

Laik din fenomeni, dini işlevin atavizm değil, temel antropolojik bir sabit olduğunu kanıtlar. Mircea Eliade'nin ifadesiyle, insan - homo religiosus, kutsalı organize etmek için kutsalla ihtiyaç duyan bir varlıktır. Seküler dönemde kutsal yok olmaz, aksine, yeni, "dünyevi" formlar kazanır.

Bu şekilde, modern toplum gerçekten post-iliğidir. Post-teistiktir, ancak sosyal kohesiyet ve bireysel kimlik sağlamak için ve daha fazla ve daha fazla quasi-iliğisel sistemler üretir ve üretir. Bu anlayış, siyasi ideolojileri, tüketim kültürünü ve toplumsal hareketleri daha gerçekçi bir şekilde değerlendirmemizi sağlar, sadece mantıksal yapılar değil, aynı zamanda dünyayı ve insanın onda yerini tam olarak açıklamaya çalışan güçlü inanç sistemleri olarak görür. Gelecek, muhtemelen bu formların daha fazla ve daha fazla karışımı ve rekabetle ilgilidir.
© biblio.uz

Permanent link to this publication: