İbrani geleneğinde Yeni Yıl ve modernite: Rosh ha-Shana kutsal ve laik arasında

Arka plan: Yeni Yıl yargı günü olarak

1 Ocak'ın laik bayramına kıyasla, İbrani Yeni Yılı olan Rosh ha-Shana (İbranice "Yılın Başı"), liturgik, hukuki ve tarım döngülerinin karmaşık bir sentezi olan karmaşık bir yapıya sahiptir. Eylül-Oktay ayının ilk ve ikinci gününde kutlanan bu bayram, sadece bir neşe günü değildir. Geleneksel Şiir Töresi'ne (Mishna, Rosh ha-Shana 1:2) göre, öncelikle Yargı Günü (Yom ha-Din) olan bu gün, Yüce Rabb'in her insanın davranışlarını değerlendirdiği ve gelecek yıla verilecek ön yargıyı verdiği bir gündür. Bu ikililik -yeni bir döngünün başlangıcı olan neşe ve yargı karşısındaki titreme- bayramın benzersiz yapısını oluşturur ve modernitede devam eder.

Teolojik ve ritüel temeller: Şofar sesi ve tövbe

Rosh ha-Shana'nın ana emri (mitva), şofar seslerini dinlemektir. Onun çalınması (truot) müzikal bir eylem değil, sıkı liturgik bir yapı (tikkun, şvarim, truot) ve derin sembolik anlamına sahiptir. Şofar sesi şu şekilde yorumlanır:

1. Sinay'daki Açıklama'ya hatırlama, orada şofarın Torayı takip ettiği zaman.

2. Manevi uyanışa çağrı (İbranice kök «ş-f-r» «iyileştirmek» ile bağlantılıdır). Bu, ruhun «sarsılması» için bir araç olan, içsel analize (heshbon nefesh) ve tövbe (tshuva) çağrısında bulunan bir araçtır.

3. Içak'a dönüşen İshak kurbanının hatırlanması (Akeda), burada kuzu oğlunun yerine geçmişti. Bu bağlantı, Tanrı'nın merhametini vurgular.

Rosh ha-Shana'dan Yom Kippur'a (Kurtarma Günü) kadar olan on gün «Trepidation Günleri» (Yamim Noraim) olarak adlandırılır. Bu süre, yoğun dualar, tövbe ve insanlar arasındaki uzlaşma zamanıdır, çünkü geleneksel olarak, başkalarına verilen incitelerin bağışlanması, yukarıdan bağışlanma için gerekli bir şart olarak görülür.

Bayram yemeklerinin sembolikliği: Yemeklerdeki dilekler

Rosh ha-Shana'daki bayram yemeği (seuda), her biri sembolik dilek taşıyan ritüel ürünlerle doludur. Bu gelenek, Babil'in gavurlarının (Erken Orta Çağ) ve gahalik pratiklerine entegre edilen halkın dinî yaratıcılığının bir örneği olarak bilinir ve «simané ha-tav» (iyi ön işaretler) olarak bilinir.

• Şekerle batırılmış elma en bilinen eylemdir. dualarla accompanies: «Da olası senin iraden, bizim için iyi ve tatlı bir yıl yenile». Elma, verimlilik ve cennet bahçesini, şekerin tatlılığını ve acıdan yoksunluğu sembolize eder.

• Хала (плетённый хлеб) — не обычная, а круглая, символизирующая цикличность года и царскую корону. Её также обмакивают в мёд, а не в соль.

• Гранатовые зёрна — пожелание, чтобы заслуги были многочисленны, как зёрна в гранате.

• Голова рыбы или барана — чтобы быть «во главе, а не в хвосте». Часто заменяется головкой чеснока или рыбой целиком.

• Морковь цимес — на идише «мерн» (морковь) созвучно слову «больше», что символизирует пожелание увеличения заслуг.

• Тыква (кара) — игра слов: «кара» (произносить приговор) и «криа» (разрывать). Пожелание звучит как «Да будет воля Твоя, чтобы разорвался Твой суровый приговор».

Рош ха-Шана и природный цикл: четыре Новых года

İbrani takviminin sistematikliğini yansıtan ilginç bir gerçek: Misha'da dört tarih, farklı yaşam alanları için «Yeni Yıl» statüsüne sahiptir:

1. 1 nisan — kral ve bayramlar için Yeni Yıl (ayların sayımı).

2. 1 elula — hayvanlardan onuncu pay için Yeni Yıl.

3. 1 tishrei — yılların sayımı, şmiti (yedinci yıl) ve yıllık bayramlar için Yeni Yıl, tüm yaratıkların yargısı için.

4. 15 şvati (Ту би-Шват) — ağaçlar için Yeni Yıl.

Bu nedenle, Rosh ha-Shana sadece ruhsal değil, aynı zamanda hukuki ve idari bir başlangıçtır; bu, onun toplumsal karakterini vurgular.

Рош ха-Шана в современном мире: между синагогой и обществом

Modern İsrail ve diasporada bayram, dinî çekirdeğini korur, ancak sosyal ifadeleri evrim geçirir.

1. Toplumsal statü: İsrail'de Rosh ha-Shana iki günlük resmi tatil olarak kabul edilir. Aile yemekleri, selamlama kartlarının gönderilmesi (şekeri bir yıl diliyorum — «Шана toho u-метука» — iyi ve tatlı bir yıl) ve televizyon programlarındaki bayram yayınları gibi laik bileşenler, sinagogalarda İsrail Devleti için özel dualar gibi dini sembollere yer verir.

2. Трансформация смыслов для нерелигиозных евреев: Birçok laik veya geleneksel İbrani için bayram, kulültürel ve etnik kimlik önemli bir unsuru haline gelir. Sinagogaya gitme (hatta epizodik), şofara çalma, elma ve bal ile yemek, halkın gelenekleri ve ailesi ile bağlantı kurma, küresel 1 Ocak'a karşı «İbrani alternatifi» olarak görülür.

3. Экзистенциальное прочтение: Modern felsefe ve psikoloji, Rosh ha-Shana'yı yıllık kişisel auditin güçlü bir arketipik modeli olarak görür. Self-analiz, hata düzeltme, uzlaşma ve temiz bir sayfa ile başlama gibi fikirler, sıkı dinî bağlam dışında derin bir yankı bulur ve bayramı zaman ve vicdanla çalışma için evrensel bir teknoloji haline getirir.

4. Ассимиляция вызовы: Diasporada bayram gürültülü laik Yeni Yıl ile rekabet eder. Bu, cemaatlerin aile odaklı, çocuk odaklı bileşenlere (özel programlar, çocuk duaları) odaklanmasına neden olur, böylece gelenekleri bir sonraki nesile aktarır.

Ключевые моменты: Время и ответственность

Rosh ha-Shana, dünya kültüründe Yeni Yıl'ın fırsatçılığından yoksun ve derin bir yanıt sorumluluğuna sahip olan benzersiz bir örnek olan benzersiz bir örnektir. Kişisel ve evrenseli birleştirir: her insanın yargısı, Dünyanın Oluşturulması yıldönümü bağlamında gerçekleşir. Modernitede bu bayram, ortodoks dinî takvimin merkezi olayı olarak kalmakla birlikte, laik insanlara güçlü kültürel kodlar ve varoluşsal araçlar sunar. Rosh ha-Shana'nın derin mesajı, insanın zaman ve kader karşısında pasif olmadığı, tövbe, dualar ve iyi işlerle verilen yargı üzerinde etki edebileceği anlamına gelir; bu, her çağın zorluklarına karşı önemli bir yanıtı devam eder.

Permanent link to this publication: